Północne Wyspy Egejskie

Głównym składnikiem kuchni greckiej jest oliwa z oliwek, której zalety doceniano już w starożytności używając jej w kosmetyce po kąpieli, a także polewano mięsa smażone na ruszcie. Obecnie jest podstawą wszystkich greckich potraw i służy nie tylko do smażenia, ale często w dużych ilościach dodawana jest do sałatek, sosów a nawet zup. Jest również jednym z powodów uznania kuchni greckiej za jedną ze zdrowszych i smaczniejszych, gdyż oliwa jest lekko strawa i posiada delikatny smak nadający charakteru poszczególnym potrawom.

Kuchnia grecka ma wiele zapożyczeń z typowej kuchni śródziemnomorskiej i bałkańskiej – często dodawany jest czosnek, liście winorośli i duża ilość warzyw, pomidorów i papryki. Bazą wielu produktów jest baranina i ryby.  Bez wątpienia odróżnia ją jednak ser feta, produkowany w różnych odmianach, typowe greckie zupy i sosy, oraz sposób przyrządzania niektórych dań.

Kuchnia grecka jest bardzo popularna w Europie, ale jadąc do Grecji może nas w niej zaskoczyć nie tylko bogactwo menu, ale też tradycje kulinarne. Pierwszym zaskoczeniem może być sposób podawania potraw, gdyż większość podawana jest w temperaturze pokojowej. Grecy uważają, że taka temperatura najbardziej uwydatnia smak. Poza tym, zamawiając w restauracji obiad kilkudaniowy dostaniemy wszystko naraz gdyż idea podawania dań kolejno jest w tym kraju obca. A jeżeli siedzimy przy stoliku z kilkoma osobami, które zamawiają to samo można dostać wielki półmisek z potrawą, z którego każdy nabierze ile sobie życzy. Suto zastawione stoły z kolorowymi potrawami są typowe dla kuchni greckiej. Obojętnie co zamówimy na na stole zawsze znajdzie się woda i chleb, będący dodatkiem do większości potraw.

Rytm dnia w Grecji sprawia też, że pory i ilość posiłków różni się od panujących np. w Polsce. W Grecji nie jest popularne pełne śniadanie, a często słyszy się, że w ogóle się go nie jada. Dla Greka śniadaniem jest zazwyczaj filiżanka kawy i sucharki, biszkopt lub placek z dżemem. Przed południem jako przekąska typowe jest ciasto tyropitta, wypełnione gorącym płynnym serem feta. Obiad spożywa się ok. 14-17, a głównym posiłkiem jest kolacja jedzona zwykle na mieście w restauracjach lub tawernach ok. godz. 20-22. Oczywiście w hotelach rytm ten może się różnić, gdyż znaczna większość dostosowuje się do potrzeb turystów. W większości restauracji menu pisane jest po angielsku, a w kurortach popularnych wśród naszych rodaków zdarzają się pisane po polsku.

Jeżeli chcemy spróbować typowej greckiej kuchni warto udać się do kameralnych tawern, gdzie jadają mieszkańcy. Popularne przed jak i między posiłkami są tzw.  mezedes, czyli przystawki.

Panujące tu już od maja wysokie temperatury przyczyniają się do rosnącej popularności kawy przygotowanej na zimno – Frappe – podawanej w wysokich szklankach, robiona na bazie wody mineralnej z dodatkiem mleka i cukru.

Ważnym elementem greckiej kuchni jest wino, które doceniane było już w starożytności, a sposób jego powstania opisuje mitologia. By uchronić swego nieślubnego syna Dionizosa przed gniewem Hery, Zeus zamienił go w barana. Bogini jednak nie dała się oszukać i przywróciła mu człowieczą postać, ale ukarała go obłędem. Szalony Dionizos żeglował po morzu i podczas jednej wyprawy poznał rolnika o imieniu Ikarios, który nauczył go uprawiania winorośli. Sok z zebranych winogron sfermentował, a Ikarius chcąc ukarać Dionizosa za niedopilnowanie kazał mu go wypić. Historia, kończy się dość tragicznie, gdyż odurzony bóg zabił rolnika, ale od tamtej pory kojarzony jest w mitologii z winem i zabawą.

Charakterystyczne w  smaku i nie występujące poza Grecją jest wino Retsina, które jest młodym winem przyprawionym sosnową żywicą. Po wytłoczeniu leżakuje zaledwie kilka tygodni i nadaje się do spożycia, jednak po mniej więcej roku, jej smak przypomina ocet. Narodowym trunkiem Grecji jest też „ouso me mese”, znane jako ouzo – 48-procentowy alkohol doprawiany anyżem i koprem. Międzynarodową sławę wśród alkoholi zyskała również Metaxa – brandy z dodatkiem wina i mieszanki przypraw. By wyprodukować dobry trunek destyluje się dwukrotnie alkohol, który następnie leżakuje od 3-15 lat. Dopiero po tum czasie dodawane są do niego wino i zioła, które tworzą charakterystyczny smak. Niektórzy twierdzą, że niegdyś dodawano też płatki róż. Alkohol jest następnie słodzony, trafia do dębowych beczek i czeka ok. pół roku na rozlanie do butelek.

Północne Wyspy Egejskie łączą w sobie to, co w turystyce najcenniejsze: dobrą bazę noclegową, różnorodność krajobrazową, dziką przyrodę, zabytki, możliwość uprawiania sportów wodnych i piękne plaże. Wszystkie wyspy są położone stosunkowo blisko lądu, dzięki czemu dobrze rozwinęły się pod względem turystyki i komunikacji. Region sąsiaduje od północy z Grecką Macedonią, od zachodu z regionem Chalkidiki, Sporadami Północnymi i Evią, od południa z Cykladami i Dodekanez, natomiast na wschodzie rozpościera się Turcja, którą można zwiedzać na wycieczkach fakultatywnych. W skład regionu wchodzi szereg wysp, z których najważniejsze to:

Limnos – wyspa ze strategicznym położeniem przy wejściu do cieśniny Dardanele charakteryzuje się mocno popękanym wybrzeżem i łagodnie wznoszącym się żyznym podgórzem. Malowniczy zakątek zamieszkiwany już od czasów neolitu, nigdy nie stał się polityczną potęgą, chociaż na przestrzeni wieków działały tam ośrodki handlowe i wojskowe. Limnos pojawia się w mitologii greckiej jako siedziba boga Hefajstosa, który upadł tam wyrzucony z Olimpu przez Zeusa. Zawitali tam również poszukiwacze słynnego „złotego runa”, a także pozostawiony przez towarzyszy łucznik Filoktet sprowadzony przez Greków pod Troję. W wieku VI p.n.e. Limnos podbili Persowie, później Ateńczycy i Rzymianie, po których nastały rządy Cesarstwa Bizantyjskiego. Po tureckim panowaniu i licznych wojennych zawieruchach wyspa została przyłączona do Grecji. Jej stolicą jest uroczo położona Mirina z domami zbudowanymi z kamienia wulkanicznego. Gwarny kurort z klasycystycznymi pałacami i brukowanymi uliczkami spoczywa u podnóża skały z potężną warownią wzniesioną w XII wieku przez Andronikosa I. Panorama portu wkomponowanego w zatokę jest imponująca, tym bardziej że koło niej rozciąga się długa, piaszczysta plaża Romeikos Gialos, na którą spojrzeć można z przytulnych barów. Tawerny serwujące owoce morza znajdują się także przy porcie i południowej plaży Tourkikos Gialos. Oprócz twierdzy lokalną atrakcją jest Muzeum Archeologiczne z eksponatami pochodzącymi z wykopalisk na wyspie. Ekskluzywnym kurortem jest także letnisko Akti Mirina z godnymi polecenia plażami Avlonas i Agios Ioannis, chociaż plażowiczów można również spotkać na plażach Platy i Thanos, które atrakcyjnie wyglądają kurortami o tych samych nazwach ulokowanych na okolicznych wzniesieniach. Przed wiekami największym miastem na wyspie była Ifestia, po której zostały ruiny świątyni Hefajstosa i rzymskiego teatru, natomiast w sąsiedztwie wioski Skandali warto zwiedzić pięknie położony klasztor Agios Sozon. W wolnym czasie turyści wybierają się na sąsiednią wyspę Agios Efstratios wypiętrzającą się na wysokość ponad 300 m n.p.m. Można tam nurkować w głębokich zatokach i łowić ryby w okolicznych wodach.

Chios – niezwykle gościnna wyspa z mieszkańcami nastawionymi na turystykę. Pełen kontrastów krajobraz tworzy tam przede wszystkim ogromny, poprzecinany szczelinami wapienny masyw ciągnący się z północy na południe, w którym ukryły się stare wioski i średniowieczne zabytki. We wschodniej część Chios, położonej na Morzu Egejskim i oddalonej zaledwie kilka kilometrów od tureckiego wybrzeża, można podziwiać imponujące klify. Z kolei południe z żyznymi, pagórkowatymi terenami doskonale nadaje się do uprawy oliwek, winorośli, fig, owoców cytrusowych i krzewów mastyksowych, z których pozyskuje się żywicę wysokiej jakości. To właśnie mastyks eksportowany był w średniowieczu na dużą skalę i przyczynił się do zamożności wyspy. Wyspiarze czerpali także zysk z rolnictwa, produkcji jedwabiu i przede wszystkim żeglugi, która jest podstawą gospodarki do dziś. Wiele przywilejów w XVI w. przyznali wyspie Turcy, chociaż doświadczały ją krwawe wydarzenia z 1822 r., kiedy wybuchła rewolucyjna walka o niepodległość. Zwiedzając wyspę bez trudu można zauważyć ślady genueńskiej i osmańskiej dominacji, najbardziej widoczne w kurorcie Chios, z zadomowioną nowoczesną architekturą. Basen portowy otaczają tam zapełniające się wieczorami uliczne kafejki, z których można podziwiać średniowieczny zamek wybudowany w X wieku przez Bizantyjczyków. Spośród pozostałych miejsc godnych odwiedzenia należy wymienić Bibliotekę Korais z kolekcją obrazów i zbiorami etnograficznymi, grób Kara Alis, kościół św. Jerzego, łaźnie tureckie, wieżę Koules i kilka muzeów. Znajduje się tam również kilka świątyń i meczetów oraz stare rezydencje wyglądające najkorzystniej w blasku nocnych latarni odbijających się w granatowej toni portowej zatoki. W obrębie murów mieści się dzielnica muzułmańska z zachowanymi zabytkami, natomiast strefa turystyczna ulokowała się w dzielnicy Kambos. Chios dysponuje bowiem najlepszą na wyspie bazą noclegową, z której będą zadowoleni turyści o wszelkich wymaganiach. Najważniejszym zabytkiem na Chios jest zespół klasztorny Nea Moni wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Perła architektury bizantyjskiej została założona w XI stuleciu przez cesarza Konstantyna IX Monomacha i odznacza się barwnymi mozaikami, złotymi zdobieniami świętego wizerunku Maryi, wieloma ekspozycjami sakralnymi i niezwykle malowniczą okolicą. Na wyspie znajduje się kilkadziesiąt budowli o zabytkowym charakterze, więc miłośnicy zwiedzania takich miejsc będą mieli bardzo napięty program pobytu na wyspie. Warto także odwiedzić miejscowość Pirgi z uroczymi domami, mastyksowymi pracowniami, genueńskim zamkiem i świątynią Agii Apostoli ozdobioną efektownymi freskami. Niemal w każdej wiosce na wyspie znajduje się jakiś cenny zabytek bądź interesujące z punktu widzenia turysty miejsce, a wszystkich atrakcji nie sposób zliczyć. Najlepsza baza noclegowa i wyjątkowe, piaszczyste i kamieniste plaże można znaleźć w kurortach: Komi, Marmaro, Vlichada czy Emborios. Takich miejscowości jest znacznie więcej, a poszarpana linia brzegowa oferuje także ustronne miejsca z zatoczkami kąpielowymi, gdzie nikt nie będzie przeszkadzał błogiemu wypoczynkowi i nurkowaniu w błękitnych wodach ciepłego morza.

Ikaria – wąska wyspa w kształcie skrzydła zawdzięcza swoją nazwę słynnemu Ikarowi, który według mitologii greckiej w jej pobliżu miał wpaść do morza. Co prawda nie ma tam masowo rozwiniętej turystyki, niemniej interesujący krajobraz gór Atheras dzielących Ikarię na część zieloną i skalistą może zauroczyć każdego. Głębokie wąwozy i kontrastujące z nimi łagodne zbocza porośnięte dębami, świerkami i kasztanowcami doskonale nadają się do pieszych wycieczek, podczas gdy wytchnienie można znaleźć na kilku piaszczystych plażach znajdujących się na północnym wybrzeżu. Głównym portem i kurortem jest Agios Kirikos, z którego najczęściej korzystają turyści wypoczywający w letnisku Therma, w pobliżu którego znajduje się niezwykle malowniczy fragment wybrzeża. Do leniuchowania zapraszają niewielkie zatoki kąpielowe, w których można pokusić się o nurkowanie i uprawianie sportów wodnych. W pobliżu znajdują się także źródła termalne odwiedzane przez kuracjuszy leczących choroby reumatyczne. W trakcie przejażdżki po wyspie można podziwiać wspaniałe panoramy, górzysty teren wokół góry Fardi, ciche wioski i piękne domki pokryte łupkami. Drugim portem na wyspie jest urokliwe Evdhilos, a w Kampos znajduje się jedna z piękniejszych, piaszczystych plaż i ruiny bizantyjskiego zamku. Przyjemne, piaszczyste plaże Livadi i Mesakti znajdują się przy kurorcie Armenistis, natomiast Nas z pozostałościami świątyni Artemidy z V w. p.n.e. leży nad rzeką uchodzącą do zatoki z kamienistą plażą. Z malowniczej kaplicy przy molo, rozległych ogrodów i piaszczystej plaży słynie wioska Gialiskari, z kolei w Christos można do późnych godzin przesiadywać w greckich knajpkach przypominających domki dla krasnali. Oprócz zwiedzania malowniczych zakątków wyspy w międzyczasie warto wybrać się na sąsiednią Fourni z miasteczkiem portowym i kilkoma świetnymi plażami.

Psara – kilkanaście kilometrów na zachód od Chios z morskich głębin wyłania się szara wyspa pełna spokoju, odpoczynku i relaksu. Chociaż w krajobrazie Psary dominują skaliste tereny i wzgórza, można tam znaleźć skromną, ale przyjemną bazę turystyczną zlokalizowaną w wiosce portowej, która ma połączenia promowe z Lesbos, Limnos i Kavalą. Na wyspie znajduje się kilkanaście mało uczęszczanych plaż, zarówno piaszczystych, jak i kamienistych, natomiast do najciekawszych miejsc należą: kościół Agios Nikolaos, Muzeum Archeologiczne oraz klasztor Wniebowzięcia Maryi Panny.

Mityczny czar gościnnych wysp z pięknymi plażami i greckim klimatem.

W Grecji tożsamość osoby oraz jej status społeczny wyznacza przynależność do rodziny. Jest ona nieco inaczej pojmowana niż na Zachodzie, gdyż jest grupą krewnych nie tylko noszących jedno nazwisko, ale tez mieszkających razem. Typowe greckie domy są bardzo obszerne by pomieścić kilku pokoleniową rodzinę. Poza tym ma ona bardzo patriarchalny charakter, co sprowadza się do tego, że status społeczny kobiety określa związek z mężczyzną. W ostatnich czasach te surowe reguły zostały złagodzone, a kobiety stają się coraz bardziej niezależne. W 1983 r. zniesiono też ustawowy obowiązek wnoszenia posagu podczas wydawania córki za mąż. Tradycja ta wywodziła się z wysp Morza Egejskiego, gdzie dom rodzinny należał do kobiety jako opiekunki ogniska domowego, jednak w dobie kryzysu zwyczaj ten został zniesiony co znacznie odciążyło wielodzietne rodziny. Tradycją jednak nadal jest przekazywanie sukni panny młodej przez jej matkę i szycie ubrań lub pościeli przez kobiety z rodziny oraz wkładanie do rękawiczki panny młodej kostki cukru by miała słodkie życie w małżeństwie. Greckie wesela są bardzo huczne, taneczne i czasem przeciągają się na kilka dni. W miasteczkach i wsiach z tradycjami zdarza się, ze orszak panny młodej przemierza ulice co jest bardzo ciekawym widowiskiem.

W Grecji miejscem szczególnie często odwiedzanym są klasztory, gdzie wymagany jest odpowiedni ubiór zakrywający kolana i ramiona. Również do wielu innych miejsc nie można wejść w stroju plażowym.

W kościołach i klasztorach nie można robić zdjęć, natomiast w muzeach tylko bez użycia flesza, o ile nie ma piktogramów z zakazem. Często również możliwość robienia zdjęć w obiektach wiąże się z wykupieniem zgody w kasie.

W greckich barach często można zobaczyć zamyślonych mieszkańców, którzy siedzą nad planszami. Grają oni w Tavli – grę uznawaną za jedną z najstarszych na świecie, która przybyła do Grecji prawdopodobnie z Egiptu ponad 5 tys. lat temu. Jest ona znana na całym świecie jako Backgammon.

Grecy uważani są za naród radosny, który bawi się często, głośno i długo. Widać to zwłaszcza na różnego rodzaju światach i festiwalach, jak również w zwykły dzień na ulicach, gdzie słychać muzykę. W Grecji znanych jest ponad 150 rożnych tańców, często regionalnych, a większość z nich tańczy się w kole lub korowodzie. Najpopularniejszy z nich to kalamantianos i zeimbekikos – czyli solowy taniec mężczyzn do muzyki wygrywanej na bouzouki. Najbardziej znanym na świecie jednak jest taniec Greka Zorby – który nawiązuje do kroków „tańca rzeźników” dawnego Konstantynopola.

Dokumentem uprawniającym do wjazdu i wyjazdu z Grecji tak jak i innych krajów Unii Europejskiej jest dowód osobisty lub paszport. Lecąc do Grecji samolotem nie potrzebujemy paszportu, jednak podróżując autokarem  czy samochodem przed wyjazdem należy się upewnić czy trasa nie przebiega przez kraje, gdzie wymagany jest paszport. Paszport jest również wymagany przy wycieczkach do Turcji, gdzie dodatkowo należy w porcie docelowym opłacić wizę turystyczną.W Grecji nie ma obowiązku meldunkowego jeżeli pobyt nie przekracza 90 dni i nie jest w tym czasie podejmowana praca na terenie kraju.

Szczegółowe i aktualne informacje można znaleźć na stronie MSZ: www.msz.gov.pl lub na stronie ambasady polskiej w Atenach www.athens.polemb.net

Najbliższe ambasady i konsulaty:

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Greckiej
Grecja, Ateny, Chryssanthemon 22, 154 52 Paleo Psychiko
Tel.: +302106797700 Tel. dyżurny: +306936554629 Faks: +302106797711
http: www.athens.polemb.net

Konsulat Honorowy Rzeczypospolitej Polskiej w Pireusie
Grecja, Pireus, 57, Akti Miaouli, 185-36
Tel.: (00-302-10) 429-23-44 Faks: (00-302-10) 429-23-45

Konsulat Honorowy Rzeczypospolitej Polskiej w Salonikach
Grecja, Saloniki, 78 Tsimiski Str., 546-22
Tel.: (00-302-310) 288-205 Faks: (00-302-310) 234-153

Kiedy najlepiej lecieć na Północne Wyspy Egejskie?
Typowy sezon wakacyjny na Północnych Wyspach Egejskich zaczyna się na początku maja i trwa do października, kiedy panuje tu okres bezdeszczowy, a temperatura przekracza 25°C. Turyści pojawiają się często już pod koniec kwietnia, a ostatni wyjeżdżają w listopadzie. Delikatne letnie wiatry stwarzają też wspaniałe warunki do żeglarstwa i windsurfingu. Wyspy mają niesamowity urok wiosną, kiedy kwitnie okoliczna roślinność.

Jaka waluta obowiązuje w Grecji i jakie są orientacyjne ceny?
W Grecji od 2002 r. obowiązuje wspólna dla całej Unii Europejskiej waluta – Euro. Konsekwencją tego są nieco wyższe ceny niż w Polsce. Ceny również różnią się w sklepach w centrum miast czy w dużych kurortach od cen peryferii i wiosek turystycznych.

Gdzie i jakie pamiątki kupić na Północnych Wyspach Egejskich?
W miejscowościach turystycznych jest wiele sklepików z pamiątkami, gdzie oprócz gadżetów związanych z wyspami czy poszczególnym miastem dostać można ręcznie tkane materiały, koronki i hafty. Często z wysp przywożone są też artystyczne wyroby jubilerskie. Wiele ciekawych rzeczy można dostać na targowisku w kurorcie turystycznym.

Trzeba pamiętać, że większość sklepów zamykana jest podczas sjesty ok. godz. 14-17, ale potem  czynne są do 21.00. W poniedziałki, środy i soboty godziny otwarcia sklepów są krótsze i kończą się w porze sjesty.

Jaki czas obowiązuje w Grecji?
Czas lokalny jest późniejszy o godzinę od obowiązującego w Polsce, więc po przylocie przestawiamy zegarek o godzinę do przodu.

Jak poruszać się po Północnych Wyspach Egejskich?
Między miejscowościami turystycznymi kursują autobusy, które niemal zawsze zsynchronizowane są z rozkładem rejsów promu. Między większymi miastami regularnie kursują promy. Po wyspach, o ile jest taka możliwość, najlepiej poruszać się wypożyczonym samochodem, skuterem lub rowerem. Na większość wysepek w okolicy, jak również na wybrzeże tureckie organizowane są wycieczki jachtowe lub promem, a informacji o nich udzielają rezydenci biur podróży lub lokalne biura turystyczne.

Jakie plaże są na Północnych Wyspach Egejskich?
Doskonałym miejscem na wypoczynek jest wyspa Limnos. Na turystów czeka tam kilka typowo-wyspiarskich, piaszczystych plaż, przy których najczęściej zlokalizowane są niewielkie tawerny. Na takie właśnie plaże można trafić w kurorcie Mirina (Romeikos Gialos i Tourkikos Gialos) oraz letnisku Akti Mirina, gdzie znajdują się piaszczyste plaże Avlonas i Agios Ioannis. Na południowy wschód od Thanos rozciąga się najpiękniejsza plaża na wyspie – szeroka, długa i piaszczysta Evgatis z przyjemną infrastrukturą turystyczną zorganizowaną w wyspiarskim stylu. Piękne plaże oferuje również Chios. W południowej części można znaleźć piękne plaże Nagos, Giossonas i Volissos, wyśnioną plażę Nagoy oraz wiele dzikich, piaszczystych plaż i ustronnych zatoczek. Środkowa część kusi doskonale zarządzanymi, piaszczystymi i kamienistymi plażami Daskalopetra oraz Elinda, przy których działają centra sportów wodnych. Znajdują się tam także piaszczyste zatoczki oraz głębokie zatoki z bogatym światem podwodnej flory i fauny, umiłowanym przez amatorów nurkowania. Z kolei na południu można znaleźć kameralne i piaszczyste plaże zachęcające krystalicznie czystą wodą do kąpieli i snorkelingu.

Jakie są ograniczenia celne w Grecji?
Przewóz towarów podlega ograniczeniom ilościowym na zasadach obowiązujących w UE, co oznacza w praktyce, że rzeczy osobiste i sprzęt na własny użytek nie podlega ograniczeniom celnym. W przypadku towarów można wwozić i wywozić: do 800 szt. papierosów, 200 szt. cygar, 10 l spirytusu, 20 l mocniejszego alkoholu, 90 l wina i 110 l piwa.

Jakie dokumenty potrzebne są w razie konieczności skorzystania z służby zdrowia w Grecji?
Służba zdrowia, zarówno prywatna jak i publiczna jest w Grecji ogólnodostępna. Przed wyjazdem można starać się w oddziale NFZ o wyrobienie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (EUKZ), która daje możliwość korzystania z podstawowej służby zdrowia w przychodniach i szpitalach. Warto jednak wykupić prywatne ubezpieczenie kosztów leczenia, które w razie konieczności pokryje wyższe koszty i transport medyczny. Jeżeli posiadamy ubezpieczenie prywatne należy zapoznać się z jego warunkami, gdyż w większości przypadków ubezpieczeniem objęte są koszty leczenia powyżej pewnych kwot, które należy samemu opłacić.

Ze względu na inną florę bakteryjną należy starannie wybierać restauracje lub jadać w hotelach i przestrzegać podstawowych zasad higieny. Turyści powinni pić wyłącznie wodę butelkowaną, ewentualnie gotowaną co najmniej 10 min. Szczepienia ochronne nie są wymagane i nie ma zagrożeń sanitarno-epidemiologicznych, niemniej przed wyjazdem warto sprawdzić czy szczepienia nie są zalecane sezonowo.

Wyspa Efstratios – niewielki skrawek lądu z wulkanicznym krajobrazem, wypiętrzony nad lazurową taflą morską jest jednym z najbardziej odludnych miejsc w regionie. Najlepiej będą tam się czuli miłośnicy spokoju, ustronnych plaż z drobnym piaskiem i wędrówek okraszonych wyjątkowym krajobrazem. Nazwa wyspy pochodzi od świętego Eustratiusa, który mieszkał tam w IX stuleciu i według miejscowych legend gdzieś na wyspie znajduje się jego grób. Prom zatrzymuje się w przyjemnej przystani, z której widać dominujący zamek i kilka wiatraków. Naturalnym bogactwem Efstratios są ryby, dlatego głównym zajęciem mieszkańców i turystów są emocjonujące połowy największych okazów.

Wycieczki fakultatywne do Turcji:

Wybierając się na wycieczkę na Tureckie wybrzeże konieczne jest posiadanie paszportu i opłacenie wizy – przeważnie w porcie.

Troja – miejsce kojarzone przede wszystkim z „Iliadą” Homera, która nawiązuje do historii Parysa i pięknej Heleny, oraz podboju twierdzy przez podstęp z drewnianym koniem. Miasto miało też ogromne znaczenie dla Rzymian, gdyż przyszedł tu na świat Eneasz – uznawany za protoplastę rodu julijskiego i założenie Rzymu zanim rozpowszechnił się kult Romulusa. Zobaczyć tu można wykopaliska legendarnego miasta oraz ruiny Assos z niegdyś monumentalną świątynią Ateny.

Pergamon – starożytne miasto, który niegdyś było ważnym centrum kulturalnym i stolicą imperium. W II w. p.n.e. rozpoczęto tu produkcję pergaminu konkurującego z papirusem, który w tamtych czasach został obłożony zakazem wywozu z Egiptu. Szybko bogacące się miasto inwestowało w rozwój nauki, sztuki i budownictwo. Założono tu bibliotekę (drugą po Bibliotece Aleksandryjskiej), przy której powstała słynna szkoła filozoficzna. Po opanowaniu Pergamonu przez Rzymian miasto nadal rozwijało się jako stolica rzymskiej prowincji – Azja. Odbywały się tu również pielgrzymki, do położonej poniżej głównego miasta świątyni Asklepiosa. W czasach bizantyjskich stracił większe znaczenie, a po ataku Arabów w VIII w. został zniszczony. Pergamon został ponownie odkryty w XIX w. przez niemieckich archeologów. Do najciekawszych antycznych budowli można zaliczyć zabytki wzgórza świątynnego (tzw. Akropolu): świątynię Ateny przy agorze, teatr, świątynię Dionizosa, kolumnowy dziedziniec z propylejami (przeniesiony do Muzeum Pergamońskiego w Berlinie), pałace, arsenał i Ołtarz Pergamoński. Poniżej agory znajdowało się Średnie miasto z sanktuarium Demeter, gimnazjum i własną agorą. Dolne miasto to świątynia Serapisa przebudowana na bazylikę św. Jana oraz Asklepjon – sanktuarium, gdzie woda ze świętego źródła leczono chorych. Do ciekawszych zabytków Asklepionu należą: świątynia Telefosa, łaźnie, świątynia Asklepjon, teatr. Znaleziono tu też dużo zdobień mozaikowych i wolno stojących rzeźb.

Efez – starożytne miasto, założone przez legendarne Amazonki. Miasto rozwijało się bardzo szybko od VI -III w. p.n.e. i właśnie z tego okresu pochodzi słynna świątynia Artemidy, której kapitele i fragmenty trafiły do British Museum w Londynie, a sama świątynia uznana została za jeden z siedmiu cudów świata. Starożytny Efez był ośrodkiem kultu Kybeles – boginią płodności i urodzaju. Wiele z ocalałych tam ruin pochodzi z czasów rzymskich, a najciekawsze to Stadion w kształcie podkowy, Droga Arkadyjska, gimnazjon portowy, Biblioteka Celsusa, teatr i termy Scholastyki. Będąc w Efezie warto zobaczyć też świątynię Hardiana i starą agorę.

Izmir – jest to trzecia największa miejscowość Turcji ze znaczącym portem morskim i lotniczym. Miasto ma bardzo bogatą i burzliwą przeszłość, a jego początki sięgają czasów antycznych, kiedy nosiło nazwę Smyrna. Wcześniej istniała tu osada, której dogodne położenie w zatoce było powodem wielu walk. Miasto Smyrna założył Aleksander Wielki, który zlecił wybudowanie fortecy na górze Pagos. Od kiedy pojawili się tutaj Rzymianie Smyrna rozbudowywała się, o czym świadczą ślady po okazałych budowlach z tego okresu. Konkurencją w rozwoju miasta był pobliski Efez, którego port został zamulony i po odcięciu go od morza Smyrna stała się głównym portem regionu. Miejscowość stała się jednym z siedmiu kościołów Apokalipsy św. Jana – został tu spalony biskup Polikarp, który nie chciał się zrzec chrześcijaństwa. Dobry czasy skończyły się po najeździe Arabów, którzy splądrowali miasto i wielu atakach Turków i Mongołów. Za panowania greckiego, w 1922 r. w Smyrnie wybuchł wielki pożar, podczas którego zginęły tysiące ludzi i zostało zniszczone wiele budowli. Po tym wydarzeniu Grecy zostali przepędzeni, a ze zgliszczy powstał Izmir. Główne zabytki to górująca nad miastem forteca Kadifekale, której okolice stały się ulubionym miejscem zakochanych i spacerowiczów. Miasto i jego okolice można podziwiać wspinając się po schodach wiodących od głównej bramy, a przy dobrej widoczności łatwo dostrzec Manisę, góry na północnym wschodzie, czy leżącą po drugiej stronie zatoki miejscowość Karsiyaka. Niesamowite wrażenie robi tez stara Agora, do której wiodą wąskie uliczki oraz zakryty bazar Cirsi, który jest jednym z największych na wybrzeżu. W Izmirze znajduje się tez inne ciekawe targowisko – Kizlaragasi Han – gdzie jest wiele warsztatów rzemieślniczych i sklepików z wyrobami. Ciekawym miejscem jest Plac Konak z charakterystyczną wieżą zegarową, pomnikiem pierwszego Turka i bogato zdobiony meczet z XVIII w.

Priene – malowniczo położone miasteczko, które niegdyś pełniło funkcję portu, a obecnie jest odcięte od morza przez muł nanoszony przez rzekę. Warto zobaczyć tutejszy hellenistyczny teatr z ołtarzem w centralnej części, który służył do składania ofiar Dionizosowi. W jego pobliżu odnaleziono fundamenty bizantyjskiego kościoła. Najważniejszym zabytkiem jest jednak świątynia Ateny , która przez ponad 200 lat była uważana za ideał architektury jońskiej.

Sart (Sardes) – niegdyś była to niewielka osada nad jeziorem, która w czasach rzymskich rozrosła się i była jednym z głównych miast imperium. Najbardziej imponującym zabytkiem jest świątynia Artemidy, której ogromne rozmiary porównywane są z największymi świątyniami Efezu, Samos i Didyme. Nad miastem wznosi się wzgórze świątynne Bozdag, skąd rozciąga się przepiękny widok.

Greckie wyspy są doskonałym celem dla miłośników windsurfingu, kitesurfingu, nurkowania, nart wodnych i paralotniarstwa. Dobre warunki pogodowe można znaleźć na większości wysp. Wyspiarskie zatoczki idealnie nadają się do nurkowania z maską i do poznawania niezwykłego, podwodnego świata. W ośrodkach szkolenia nurkowego można dowiedzieć się o najciekawszych miejscach do nurkowania z akwalungiem. Porty jachtowe są świetnie wyposażone, przez co przyciągają żeglarzy pływających wzdłuż wybrzeża tureckiego i między greckimi wyspami. Turyści, którzy preferują mniej aktywny wypoczynek mogą zainteresować się wędkarstwem i łowieniem ryb na pełnym morzu – w portach rybackich są organizowane wyprawy oferujące możliwość połowu wielu egzotycznych gatunków ryb. Przyjemnie czas można spędzić na rejsach promami i łodziami „kaiki” wokół większości wysp, które zwykle są połączone z kąpielą na bezludnych wysepkach i w trudno dostępnych zatoczkach kąpielowych. Panują tam również świetne warunki do trekkingu, a zwiedzenie wysp na rowerze lub konno urozmaica spędzanie wolnego czasu.