Sao Nicolau

Kolonialne miasteczka, trekking na Monte Gordo i rafting na bambusowych tratwach.

Sao Nicolau jest jedną z archipelagu Wysp Zawietrznych, która uchodzi za mniej dostępną i surową, niemniej skrywa na swoim terenie wiele turystycznych tajemnic. Krajobraz Wyspy św. Mikołaja jest górzysty, chociaż na obrzeżach można znaleźć kuszące błękitem wody piaszczyste plaże. Właśnie wybrzeże ma ogromny potencjał turystyczny, który w połączeniu z możliwością uprawiania trekkingu jest ciekawą ofertą dla podróżników lubiących sportowe wyzwania. Miasteczka na Sao Nicolau zachęcają do spacerów labiryntami wąskich uliczek, natomiast doliny z bujną zielenią i egzotyczną roślinnością dają wytchnienie w upalne dni, będąc jednocześnie wymarzonym tematem fotograficznym. Pejzaże są niesamowite, tym bardziej że góry spowite mgłami wyglądają jak sceneria baśniowych filmów.

Wyspa położona między Santa Luzia a Sal zajmuje powierzchnię 388 km². Mieszka tam około 13 tys. ludności trudniącej się głównie rolnictwem. W krajobrazie dominują zarówno płaskie tereny, jak i wzgórza z najwyższym szczytem Monte Gordo osiągającym wysokość 1312 m n.p.m. Wschodni kraniec tworzy potężny półwysep, a wzdłuż wyspy, przez ponad 30 km, prowadzi droga wijąca się przez wąwozy, sąsiadująca z kamienistymi polami i mijająca enklawy dzikiej roślinności.

Narażona na susze Sao Nicolau nie była dogodnym miejscem na osiedlanie, aczkolwiek pierwsi mieszkańcy pojawili się na wyspie w XVI wieku i zajęli się głównie rybołówstwem. Założyciele pierwszej osady Porto de Lapa przez wiele lat odpierali napady piratów i awanturników, przez które musieli przenieść się w kierunku wnętrza wyspy i tam zaczęli budować kolejne wioski. Powstała między innymi Ribeira Brava będąca siedzibą diecezji i port rybacki Tarrafal. Komunikację ze światem zapewnia obecnie port lotniczy Preguica znajdujący się na południu, pomiędzy Ribeira a Campo.

Vila de Ribeira Brava, czyli stolica wyspy, wzięła swoją nazwę od doliny, w której jest ulokowana. Jest to jednocześnie centrum religijne wyspy wciśnięte między góry Monte Fora i Caleijao. Sercem miasteczka zamieszkiwanego przez około 2 tys. osób jest ładny placyk, wokół którego wyrastają domki i rozciągają się uliczki. Znajduje się tam kilka sklepów, przyjemne restauracje i podstawowa baza noclegowa. Zwiedzić można między innymi kościół czczonej na całej wyspie Matki Bożej Różańcowej. Jest to ważne miejsce ze względów historyczno-religijnych. Świątynia została zbudowana w XVIII wieku i stała się główną siedzibą diecezji Cabo Verde. Obecnie jest to największy i najstarszy kościół archipelagu, dlatego zasługuje na turystyczną uwagę. Ribeira Brava swoją zabudową przypomina kolonialne miasta portugalskie, ponieważ poprzecinana jest parkami i ogrodami pnącymi się na wzgórza. Turyści najchętniej pojawiają się w czasie karnawału (II-III), podczas którego odbywa się mnóstwo ciekawych wydarzeń.

Tarrafal – wioska portowa słynąca z czarnej plaży, której piasek ma właściwości lecznicze. Ze względu na warunki geograficzne jest to jedno z niewielu miejsc na Sao Nicolau, gdzie można popływać w oceanie i przy okazji wyleczyć dolegliwości reumatologiczne. Ponadto Tarrafal pełni funkcję osady rybackiej i jest największym portem na wyspie.

Wyspy Zielonego Przylądka mają specyficzną kuchnię opartą w dużej mierze rodzinnych tradycjach i słownych przekazach. Jest niezwykle bogata ze względu na liczne zapożyczenia z kuchni portugalskiej oraz afrykańskiej. Chociaż trudno wyobrazić sobie mieszankę ryb z langustą czy kukurydzy z maniokiem, takie właśnie potrawy można znaleźć na stole w restauracji. Ze względu na charakter wyspiarski regionu dominują ryby. Tuńczyka pod każdą postacią dostanie się w wielu miejscach, podobnie jak dorsza, owoce morza, kalmary, ośmiornice, kraby, małże, homary czy krewetki. Niektóre restauracje serwują także mięso z rekina. Za narodową potrawę uchodzi jednak „Cachupa”, która na każdej wyspie różni się składnikami i kolejnością ich dodawania. Dlatego efekt wielogodzinnego gotowania kukurydzy, białej fasoli, solonej wieprzowiny, kurczaka, boczku, ziemniaków, kapusty i przypraw bywa wyborny.

Najpopularniejsze potrawy kuchni Cabo Verde:

Arroz kimarisco – ryż z owocami morza
Cachupa – potrawa/gulasz z kukurydzy i fasoli z mięsem lub rybą
Pasteis – okrągłe paszteciki z nadzieniem rybnym
Churrasco – grillowane mięso z kurczaka
Djaga-cida – danie z fasoli, mąki kukurydzianej i cebuli z dodatkiem liści laurowych
Zerem – potrawa z mleczka kokosowego, mąki kukurydzianej, cebuli, pomidorów i zielonej fasolki
Pudim de qurijo – pudding z białego sera
Caldo de Peixe – rosół z Cape Verde
Buzio – gulasz ze skorupiaków i sosu sojowego
Percebes – morskie paluszki
Pao de coco – chleb kokosowy

Potrawy okraszone bywają sosami na bazie miodu z trzciny cukrowej. Do mięs i ryb podaje się najczęściej ryż, frytki lub słodkie ziemniaki. Warto pamiętać, że porcje są przeważnie bardzo duże, więc za pierwszym razem nie należy przesadzić z zamówieniem. Obowiązkowym dodatkiem są liczne warzywa i owoce. Bez ograniczeń można zajadać się pomidorami, ogórkami, kapustą, jabłkami, bananami, gujawą czy mango. Na deser jada się najczęściej słodkie konfitury z papai i koziego sera, a na bazarze można kupić marmoladę z gujawy. Smaczne jest także ciasto „Bol de Cuscus” wytwarzane z kukurydzy połączonej z cukrem, podawane z masłem i serem cabra. Najbardziej znanym starterem jest natomiast „Bafos” czyli przekąska z owoców morza, pomidorów, papryki i cebuli. Na Cabo Verde znany jest nie tylko kozi ser, ale także grog, konfitury z papai i likiery sporządzane według tradycyjnych przepisów.

Najpopularniejszym alkoholem jest grog z Santiago, który najlepiej smakuje z dodatkiem miodu lub melasy. Jest to niezwykle aromatyczny i orzeźwiający napój. Bez trudu można nabyć rozmaite gatunki wina przywiezionego z Portugalii, niemniej poszczególne wyspy mogą pochwalić się dobrymi trunkami z lokalnych winnic. Piwosze są raczej skazani na portugalskie piwa Strela, Sagres, Imperial czy Super Bock, natomiast kawosze z pewnością będą zachwyceni aromatem kawy z Fogo. Plantacje kawy mają bowiem wieloletnie tradycje, których produkt uchodzi wręcz za luksusowy. Na miłośników mocniejszych trunków czeka „Caipirinha”, czyli drink sporządzony na wódce z trzciny cukrowej „cachaca”.

Wyspy Zielonego Przylądka to specyficzny tygiel różnych ras i kultur, które spotkały się na obszarze jednego archipelagu. W związku z tym społeczeństwo jest bardzo zróżnicowane, a pod względem historycznym można zaobserwować wpływy portugalskie, angielskie, hiszpańskie, hinduskie, włoskie, brazylijskie, holenderskie, żydowskie czy francuskie. Przez Cavo Verde przetoczyły się fale piratów, kolonistów, kupców, marynarzy i niewolników z różnych zakątków świata. Dlatego Kabowerdyjczycy z poszczególnych wysp mogą różnić się kolorem skóry, włosów i oczu. Pomimo różnic kraj uchodzi za bezkonfliktowy etnicznie i religijnie, a jedyne różnice można zauważyć w sferze językowej i kulturowej na poszczególnych wyspach. Tradycje, wierzenia i sztuka są najczęściej efektem zetknięcia kultury plemion afrykańskich z europejskim chrześcijaństwem. Efektem tej mieszanki jest język kreolski będący mieszanką akcentów afrykańskich i portugalskich.

Wyspiarze uwielbiają sport, szczególnie piłkę nożną ze względu na obecność ich przedstawicieli w znanych klubach piłkarskich na całym świecie. Typowy słowem dla Kabowerdyjczyków jest „Morabeza” odnoszące się do ich mentalności, filozofii życia, gościnności i spontaniczności. Mieszkańcy Cabo Verde są bardzo religijni. Wpływy kościoła katolickiego widoczne są na każdej z wysp i odgrywają ważną rolę w życiu społecznym i politycznym. Pomimo ewangelizacji bardzo silne pozostają rytuały i zwyczaje wywodzące się z tradycyjnych wierzeń znanych w Afryce. Przykładowo znanym obyczajem związanym ze świętem religijnym jest „bandeiras”, czyli obchody dnia św. Filipa, kiedy Kabowerdyjczycy wystawiają swoje konie do corocznego wyścigu. Jest to emocjonujące widowisko, któremu towarzyszą pochody i rozmaite zabawy.

Uroczyście obchodzi się Boże Narodzenie i Wielkanoc, każda parafia na poszczególnych wyspach czci swojego patrona, a szczególnym kultem kabowerdyjskim otacza się Matkę Boską. Każdego roku huczny, bogaty i bajecznie kolorowy jest karnawał, podczas którego pomysłowość strojów i barw hipnotyzuje turystów. Pełno jest wtedy pochodów, tanecznych zabaw i maskarad.

Mieszkańcy Cabo Verde są życzliwie nastawieni do turystów, serdecznie witają się i zapamiętują swoich rozmówców z restauracji, sklepów, barów i targowisk. W przeciwieństwie do mieszkańców Afryki nie mają żyłki handlowej, więc nie są natrętni, nie zaczepiają turystów, a tym samym nie targują się. Zwyczajnym pozdrowieniem jest uniesiony do góry kciuk, nie mający nic wspólnego z popularnym „ok”. Napiwki są wliczone w cenę, niemniej ze względu na niskie zarobki personelu warto dorzucić 5-10% wartości rachunku.

Wyspa Sao Nicolau jest przede wszystkim doskonałym miejscem do uprawiania trekkingu oraz turystyki pieszej. Celem wędrówek jest szczyt Monte Gordo, z którego można podziwiać panoramę wyspy. Dla wytrwałych piechurów dobrą opcją jest trasa Ribeira Brava – Cachaco oraz wersja do Ribeira Seca z ogromnym kraterem nieczynnego wulkanu. Ciekawe szlaki wiodą przez miejscowości Belem, Figueira dos Coche, Morro Bras i Julcalinho. Popularnością cieszą się także kilkugodzinne spływy tratwami zbudowanymi z bambusów.

Faja – jedno z piękniejszych miejsc na wyspie, będące ostatnią enklawą smokowców na Cabo Verde. Dracena Smocza to unikalny gatunek drzewa występujący tylko w kilku miejscach na świecie. Jednym z nich jest właśnie Faja de Baixo. Oprócz drzewa będącego symbolem wyspy, podczas wycieczki do tej uroczej wioski można podziwiać także papaje, bananowce czy manganowce.

Preguica – nadmorska wioska znana jest z zabytkowego fortu wzniesionego na początku XIX wieku nad zatoką Sao Jorge. Jest to jednocześnie brama na wyspę Sao Nicolau i jedyna możliwość połączenia drogą morską z sąsiednimi wyspami. Przed wiekami fort ochraniał wyspiarzy przed atakami piratów. Po zamierzchłych czasach pozostały armaty, pomieszczenia celników oraz pomnik poświęcony portugalskim odkrywcom.

Carbeirinho – część wybrzeża zwana również Carbininhe jest wyjątkowym tworem natury ze względu na wyżłobione morskimi falami formacje skalne. Jest to jedna z największych atrakcji Sao Nicolau. Obserwując te niezwykłe miejsce można wyobrazić sobie fasady świątyń czy greckie kolumnady. Podczas wyprawy warto dodatkowo zwiedzić dwie duże groty.

Praia Branca – turystycznym atutem wioski położonej w zachodniej części wyspy jest stożkowata skała zwana „Głową Umarłego”. W dni świąteczne miejscowi robią na górze piknik, a dla turystów jest to doskonały punkt widokowy.

Wyprawa na Monte Gordo – najwyższy szczyt Sao Nicolau wznosi się na wysokość 1312 m n.p.m. i jest doskonałym celem wypraw trekkingowych. Z wierzchołka przy dobrej pogodzie widać najodleglejsze zakątki wyspy, a nawet wulkan dominujący nad Fogo. Szlaki prowadzą przez jeden z najpiękniejszych parków narodowych Cabo Verde. Florę charakteryzuje tam niezwykłe bogactwo gatunków mających właściwości lecznicze. Na zboczach Monte Gordo rośnie między innymi jedna z najstarszych roślin planety Dracena Smocza - „dragoeiro”. Drzewo jest niesamowite w swojej formie i z pewnością zasługuje na fotograficzne upamiętnienie.

Rotcha Escrevida – tajemnicze skały z napisami widocznymi nad wyschniętym korytem strumienia są jedną z największych zagadek wyspy. Nie wiadomo czego dokładnie dotyczą, ale miejscowi widzą w nich przestrogi piratów dla innych zdobywców Cabo Verde.

Caleijao – urokliwa wioska, w której urodził się najbardziej znany pisarz Cabo Verde – Baltesar Lopes da Silva. W miejscowości od wielu lat swoją rezydencję mają także biskupi Sao Nicolau.

Kiedy najlepiej wybrać się na Wyspy Zielonego Przylądka?

Ogólnie wyspy Cabo Verde są kierunkiem całorocznym, a główny sezon turystyczny trwa od listopada do kwietnia. Luty to okres karnawału, natomiast między sierpniem a październikiem przypada niezbyt intensywna pora deszczowa. Wyspy Zielonego Przylądka można odkrywać praktycznie o każdej porze roku ze względu na zachęcające do wypoczynku temperatury powietrza. Najprzyjemniej jest w styczniu i lutym, różnica między dziennymi a nocnymi temperaturami wynosi około 5 st., a temperatura wody przez cały rok waha się w granicach 22-27 st.

Capo Verde świętuje przez cały rok, a święta na poszczególnych wyspach są zawsze przyjemną atrakcją turystyczną. W lutym można trafić na Kreolski Karnawał, koniec kwietnia to Święto Flagi, w maju na Festiwal Gamboa, w czerwcu święto św. Jana, w sierpniu Festiwal Muzyki na Kociej Plaży, we wrześniu Festiwal Muzyki na Sal, a w listopadzie Dzień Kukurydzy.

Jaka waluta obowiązuje na Wyspach Zielonego Przylądka?

Walutą Capo Verde jest Escudo Republiki Zielonego Przylądka (ESC)  1 escudo = 100 centavos.

Gdzie i jakie pamiątki kupić na Cabo Verde?

Standardowymi pamiątkami przywożonymi z Cabo Verde są grog, kawa z Fogo i wina (najbardziej znany grog pochodzi z Santo Antao, z dolin Ribeira da Torre, Janela, Paul i Ribeira Grande). Chodliwym towarem są czerwone i białe wina z Fogo. Do zakupów można dołączyć puszkę tuńczyka w oleju z Sao Nicolau, buteleczkę ostrej oliwy „malagueta” czy też sól kuchenną i do kąpieli wydobywaną na wyspie Sal. Popularnością cieszą się oryginalne bawełniane tkaniny, plecione koszyki i kapelusze, ceramika i obrazy malowane przez lokalnych artystów. Większość towarów można znaleźć w sklepach, na lotniskach i centrach kultury. W wielu miejscach można kupić unikalną biżuterię, drewniane maski i mnóstwo innych gadżetów. Ciekawostką są pamiątkowe znaczki pocztowe, których tematyka opowiada o bogactwie kulturowym i historycznym Cabo Verde. Wartościową pamiątką będzie także płyta z muzyką Cesarii Evory – królowej pieśni „morna”. Aby przywieźć oryginalne przedmioty należy szukać miejsc z napisem Cabo Verde Artesano oraz lokalnych warsztatów rzemieślniczych. I tak każda wyspa ma swój skarb: Santiago – ręczne tkaniny z geometrycznymi wzorami, Sao Vincente – instrumenty, obrazy, biżuteria, Santo Antao – kosze, Boa Vista kapelusze ze słomy i ceramika, Fogo – ozdoby z zastygłej lawy i kawa, Brava – hafty, Maio – ceramika kuchenna.

Jaki czas obowiązuje na Wyspach Zielonego Przylądka?

Czas polski minus 2 godziny, a gdy w Polsce jest czas letni – minus 3 godziny.

Jak poruszać się po Cabo Verde?

Archipelag dysponuje czterema lotniskami międzynarodowymi, które mają bezpośrednie połączenie z kilkoma krajami Unii Europejskiej. Na Cabo Verde bez większych problemów można dostać się statkiem rejsowym czy wycieczkowym. Aby dotrzeć na inne wyspy trzeba przejrzeć trasy czarterów. Na lotniskach wysp nie ma środków transportu publicznego. Komunikacja pomiędzy poszczególnymi wyspami odbywa się drogą lotniczą i morską. W dużych miastach dobrze funkcjonuje transport publiczny, autobusy docierają prawie do wszystkich dzielnic, niemniej między miejscowościami nie ma połączeń autobusowych. W mniejszych miejscowościach i na wsiach funkcjonuje transport zwany „aluguer” i samochody jeżdżą właśnie z takimi tabliczkami. Za opłatą „aluguer” można dojechać do większości dostępnych miejsc. „Taxi” są zadbane i w zależności od wyspy mają inny kolor. Na każdej wyspie bez trudu można wynająć samochód (potrzebne jest międzynarodowe prawo jazdy), by w ten sposób podziwiać uroki Cabo Verde.

Jak są ograniczenia celne?

Do krajów Unii Europejskiej można wwieźć bez cła 2 litry wina, 1 litr alkoholu powyżej 22% oraz inne towary do wartości 430 euro.

Jakie plaże są na Sao Nicolau?

Bez wątpienia jedną z najbardziej znanych plaż nie tylko na wyspie, ale i w całym archipelagu jest Tarrafal z czarnym piaskiem o właściwościach leczniczych, który pomaga głównie na dolegliwości reumatyczne. Najlepszym miesiącem na kąpiele lecznicze jest maj. Wspaniałą plażą jest także Praia de Baixo da Rocha z brązowym piaskiem. Popływać w oceanie przy dobrych warunkach podogonowych można w miejscowościach Preguica, Carrical, a także w Juncalinho, w naturalnym basenie wyżłobionym w skałach.

Przy hotelach wyższej kategorii lub w wybranych kurortach plaża jest usypywana sztucznie lub znacznie różni się od typowych plaż miejskich, dlatego wybierając kurort i hotel warto upewnić się do jakiej plaży będziemy mieć dostęp.

Jakie dokumenty są potrzebne w razie konieczności skorzystania ze służby zdrowia?

Nie ma obowiązku szczepień, niemniej turyści podróżujący przez Senegal i inne kraje afrykańskie muszą mieć wpis do międzynarodowej książeczki zdrowia. Szpitale, apteki i ośrodki zdrowia są dosyć dobrze wyposażone, jednak nie na wszystkich wyspach pomoc medyczna jest dostępna.

Zalecane jest wykupienie kompleksowego ubezpieczenia podróżnego, w tym od następstw nieszczęśliwych wypadków, pokrywającego koszty hospitalizacji i ewentualnego transportu medycznego do kraju, po uprzednim upewnieniu się, że jest respektowane w danym kraju.

Ze względu na inną florę bakteryjną należy starannie wybierać restauracje lub jadać w hotelach, przestrzegać podstawowych zasad higieny oraz zwracać uwagę na warunki w jakich przygotowuje się i przechowuje jedzenie. Turyści powinni pić wyłącznie wodę butelkowaną, ewentualnie gotowaną co najmniej 10 min.

Przed wyjazdem warto sprawdzić czy szczepienia nie są zalecane sezonowo i profilaktycznie zaszczepić się przed wskazanymi chorobami. Poszczególne zalecenia sanitarne pozwalające uniknąć zachorowania na różne choroby dostępne są na stronie internetowej Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Od obywateli RP są wymagane wizy, które można uzyskać w Ambasadzie Republiki Zielonego Przylądka w Berlinie oraz na niektórych lotniskach międzynarodowych (Sal i Prai). Wizy są ważne 3 miesiące od wyjazdu. Paszport musi być ważny co najmniej 6 miesięcy od daty powrotu do Polski.

Szczegółowe i aktualne informacje można znaleźć na stronie MSZ: www.msz.gov.pl.

Państwo podlega kompetencji terytorialnej Ambasady RP w Dakarze (Senegal):

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Senegalu
Senegal, Dakar, Route des Almadies, Les Jardins des Almadies (en face King Fahd Palace), App. 4/A, B.P. 14419, Dakar-Peytavin
Tel.: +221 33 859 57 70 Faks: +221 33 865 14 87
dakar.amb.sekretariat@msz.gov.pl
www.dakar.msz.gov.pl