Sierra Madre del Sur

Indiańskie oblicze, smak tequili, skąpane w słońcu wybrzeże i najlepsze kurorty.

Sierra Madre del Sur jest jednym z najpiękniejszych i największych regionów turystycznych Meksyku, który dzięki niezwykłej różnorodności geograficznej i krajobrazowej ma do zaoferowania podróżnikom bardzo wiele. Od bezludnych wybrzeży, poprzez głośne kurorty wypoczynkowe i urokliwe miasteczka z typowo meksykańskim kolorytem, aż po wulkaniczny krajobraz wspaniałych gór rozciągających się wzdłuż wybrzeża pacyficznego. Wszystkich ciekawych miejsc nie sposób zwiedzić podczas jednej wyprawy, niemniej jednak warto pokusić się przynajmniej o odkrycie niewielkiego rąbka meksykańskich zakątków skrywających kulturową i krajobrazową esencję ogromnego kraju. Z tego regionu właśnie pochodzi najlepsza tequila, muzycy „mariachi” i słynny „taniec z kapeluszami”. Z wyprawy do regionu Sierra Madre del Sur najbardziej zadowoleni będę turyści łączący na jednej wycieczce aktywne zwiedzanie pięknych miast, wyprawy w malownicze góry oraz wypoczynek na słonecznym wybrzeżu. Jeżeli jednak komuś zależy wyłącznie na wylegiwaniu się na najpiękniejszych plażach Meksyku i uprawianiu sportów wodnych, powinien wybrać się do najznamienitszych kurortów w przyległych regionach Acapulco i Puerto Vallarta.

Ogromny region Sierra Madre del Sur rozciągający się wzdłuż wybrzeża pacyficznego w południowej części Meksyku obejmuje swym zasięgiem między innymi cztery potężne stany: Jalisco, Michocan, Guerrero i Oaxaca. Pod względem turystycznym region sąsiaduje od północy i wschodu z pasmem górskim Sierra Madre Zachodnia, Wyżyną Meksykańską, Zatoką Meksykańską i Półwyspem Jukatan, natomiast na wschodzie graniczy z Gwatemalą i od południowego-wschodu z Zatoką Tehuantepec. Większą część regionu zajmuje pasmo górskie rozciągające się na długości ponad 1000 km z południa na północ  oraz równiny schodzące do Pacyfiku. Na ogromnych połaciach można znaleźć zatrzymane w czasie indiańskie miasta, których obrzędy, zwyczaje i wierzenia ukształtowały specyficzną kulturę. Krainę gór i równin pokrywa bujna roślinność, która jest wyjątkowo soczysta w porze deszczowej przypadającej na miesiące od czerwca do października.

Z racji potężnego terytorium, które zajmuje Sierra Madre del Sur, historia jest niezwykle zawiła i wiąże się z poszczególnymi zakątkami. Ogólnie regiony te w epoce prekolumbijskiej zamieszkiwały różne plemiona, takie jak przykładowo Toltekowie, Olmekowie, Totonakowie czy słynni Aztekowie. Na północy regionu pierwszymi mieszkańcami byli Taraskowie wykazujący podobieństwa z kulturą Ekwadoru. Ich przywódca, Tangaxoan II, w 1522 r. poddał się hiszpańskiemu konkwistadorowi Cristobalowi Olidowi, by chronić tym samym swoich podwładnych przed krwawą masakrą. Chociaż króla później stracił inny konkwistador, Nuno de Guzman, miejscowych Indian próbował nawrócić na chrześcijaństwo europejski humanista Vasco de Quiroga, który w Patzcuaro założył pierwsze biskupstwo. Z kolei przodkowie dzisiejszych mieszkańców południowej części wznieśli przed wiekami intrygujący labirynt świątyń Monte Alban, znacznie różniący się od siedlisk Majów i innych plemion osiedlonych w północno-zachodnim Meksyku. W zależności od miejsca pobytu w Sierra Madre del Sur, w którym zaplanuje się wczasy, historię regionu najlepiej poznawać w poszczególnych ośrodkach kulturowych i wybranych miastach, gdyż jest ona tak zróżnicowana, że ciężko byłoby na jednej wycieczce czy nawet dwutygodniowych wczasach zgłębić wszystkie, historyczne tajniki. Podobnie rzecz się ma do pozostałych atrakcji turystycznych i walorów krajobrazowych, które w każdym zakątku tej części Meksyku są inne i zasługują na baczną, uwagę podróżników.

Największym miastem w regionie jest Guadalajara – druga pod względem wielkości aglomeracja Meksyku, która z przyległymi gminami liczy ponad 4 mln mieszkańców. Wielu turystów uważa, że jest to najbardziej meksykańskie miasto w Meksyku, więc warto poświęcić na wizytę jak najwięcej czasu, by w pełni poznać koloryt ciekawego kraju i jego interesującą kulturę. W tym miejscu narodziła się charakterystyczna, meksykańska muzyka i taniec z kapeluszem „jarabe tapatio”, a na ulicach i w barach do tej pory można spotkać wspaniałych „mariachi” wygrywających nostalgiczne dźwięki na gitarach, trąbkach i skrzypcach. Guadalajara swoją historią sięga roku 1542, w którym stała się centrum handlowym i rolniczym zasiedlonym przez kolonizatorów. Miasto funkcjonujące w cieniu Mexico City omijały konflikty zbrojne, chociaż w historii zapisał się epizod związany z bohaterem narodowym Miguelem Hidalgo, który w 1810 r. właśnie tam ogłosił deklarację o zniesieniu niewolnictwa.

Guadalajara przesiąknięta jest nie tylko kulturą meksykańską, ale również naszpikowana ciekawymi miejscami, zabytkami i wszystkimi atrakcjami, które powinno posiadać każde miasto takich rozmiarów. Największe wrażenie na turystach robi Centro Historico ze wspaniałą katedrą strzelającą w niebo kilkoma wieżami. Wspaniałe place wokół świątyni ukończonej w XVIII w. i prezentującej styl baroku, klasycyzmu i neogotyku, tworzą z lotu ptaka ogromny krzyż łaciński. Każdy plac różni się architekturą i poszczególnymi atrakcjami. Z jednego można przykładowo wyruszyć na zorganizowaną wycieczkę po mieście, na drugim podziwiać wspaniałą architekturę, na trzecim posągi meksykańskich osobistości znane z historii kraju, a na czwartym imponującą bryłę teatru Degollado. Przed Museo Regional de Guadalajara z eksponatami archeologicznymi stacjonują najczęściej konne dorożki zabierające turystów na wycieczkę po mieście, z kolei przy fontannie Quetzalcoatla przedstawiającej „pierzastego węża” związanego z kulturą Majów, gromadzi się najwięcej mieszkańców i zmęczonych spacerowiczów liczących na zrobienie interesującego zdjęcia.

O wydarzenia kulturalne najlepiej zapytać w Institutio Cultural Cabanas, by zajmująco spędzić wieczór w którejś z galerii czy klubokawiarni. Spacer po kolonialnych uliczkach nie powinien ominąć wizyty na gigantycznym targowisku Mercado Libertad, które uchodzi za największe w Ameryce Łacińskiej oraz na Plaza de Los Mariachis będącym najlepszym miejscem na poznanie meksykańskiego folkloru. Szczególnie wieczorami gromadzi się tam najwięcej turystów i młodych mieszkańców miasta, którzy wsłuchując się w pieśni o miłości, śmierci i honorze, wygrywane przez prawdziwych „mariachas” lub też rozmawiają swobodnie przy szklaneczce czegoś mocniejszego w restauracjach i barach.

W centrum znajduje się kilka interesujących kościołów, jak chociażby Iglesia de Santa Monica z barokową fasadą zwieńczoną bogato zdobionym portykiem, Templo de San Francisco z typowo meksykańskimi motywami czy Templo de la Merced z pięknymi malowidłami wewnątrz. Po zobaczeniu najważniejszych zabytków najlepiej dać odpocząć nogom w Parque Agua Azul pełnym fontann, krzewów i rzeźb, gdzie rozrywkę może znaleźć cała rodzina. Żeby zobaczyć prawdziwe meksykańskie rodeo najlepiej udać się do Lienzo Charro de Jalisco, miejsca, w którym kowboje zmagają się ze zwierzętami i pokazują zadziwiające sztuczki w trakcie barwnych pokazów zwanych „charreada”. Emocje można później ostudzić wizytą w Zoologico Guadalajara nad wąwozem Barranca de Oblatos, które pełni funkcję zoo, parku rozrywki, wesołego miasteczka, planetarium i delfinarium. Jak przystało na potężną aglomerację, w Guadalajarze znajduje się kilka muzeów prezentujących dzieje regionu w najrozmaitszych formach, szereg galerii, centrów handlowych i miejsc noclegowych, które mogą okazać się doskonałą bazą wypadową do zwiedzania okolic. Nie będą zawiedzeni miłośnicy dobrej zabawy i „clubbingu”, gdyż nie brakuje miejsc z muzyką na żywo i tańcami do białego rana. Przynajmniej raz trzeba zapomnieć o powrocie do kraju i w którymś z barów napić się bez ograniczeń wyjątkowej w tym miejscu tequili, której region jest kolebką. Na krótką wycieczkę do gorzelni w pobliskiej miejscowości Amatitan zabiera turystów słynny Tequila Express z szerokim programem zwiedzania zarówno teoretycznego, jak i praktycznego. W stolicy regionu znajduje się jeszcze więcej turystycznych atrakcji, o które najlepiej zapytać w punktach informacyjnych.

San Blas – rybackie miasteczko z portem pamiętającym czasy kolonialnej świetności. O ważnym znaczeniu miejsca przypomina hiszpańska twierdza wznosząca się nad tropikalnym buszem. Do San Blas zaglądają najczęściej miłośnicy leniuchowania na kilku okolicznych plażach z drobnym piaskiem oraz spokojnego wypoczynku w skromnej, ale przyjemnej bazie noclegowej. Wieczornym spacerom sprzyja chociażby Playa Borrego na południu, na której słychać jedynie szum kokosowych palm i własne myśli uciekające przed cywilizacją. Okolicznymi atrakcjami są: rezerwat ptaków Santuario de Aves i źródła La Tovara z krystalicznie czystą wodą idealną do pływania.

Manzanillo – ważny port wybrzeża Pacyfiku, rozłożony między zatokami Bahia Santiago i Bahia de Manzanillo, pełni również funkcję kurortu z szerokimi, piaszczystymi plażami i doskonałymi miejscami nurkowymi. Baza noclegowa w stosunkowo dużym mieście, otoczonym dżunglą, plantacjami bananów i orzechów kokosowych, jest na wysokim poziomie i zachęca do odwiedzin licznymi atrakcjami. Oprócz wspaniałych, głównych plaż Playa de Campos i Playa de Ventantas, w okolicy znajduje się mnóstwo zatoczek kąpielowych, w których można skryć się przed oczami natarczywych plażowiczów i swobodnie pływać w oceanie. Wieczorami najlepiej udać się do centrum miasta niedaleko portu lub na półwysep Santiago, gdzie w rytmie salsy można zapomnieć o całym świecie. Główną ulicą spacerową jest avida Mexico z najlepszymi sklepami w okolicy, natomiast większa część bazy hotelowej o różnym standardzie skupia się w Zona Hotelara, chociaż luksusowe kompleksy wypoczynkowe rozrzucone są po całej okolicy. W mieście nie ma ciekawych zabytków, niemniej turyści w wolnym czasie mogą zajrzeć do Museo de Arqueologia y Historia, by zapoznać się z dziejami regionu i współczesną sztuką meksykańską.

Costa Alegre – tereny tej części Meksyku, rozciągające się między Puerto Vallarta a Manzanillo, noszą nazwę „Wesołego Wybrzeża” i nieustannie rozwijają swoją infrastrukturę turystyczną. Wzdłuż linii brzegowej rozciągają się bujne lasy tropikalne prowadzące do piaszczystych zatoczek otoczonych stromymi klifami i na odludne, niebiańskie plaże z białym piaskiem delikatnie obmywanym przez wody Pacyfiku. W niektórych częściach Costa Alegre, przy najpiękniejszych plażach, powstały szykowne ośrodki wypoczynkowe zachęcające turystów bogatą infrastrukturą, polami golfowymi i boiskami do gry w polo. Na turystów czeka ekskluzywnie wyposażony ośrodek Bel-Air Careyes, a także ustronne miejsca w zatokach Chamela i Tenacatita. Liczne zatoczki koralowe są wymarzonym miejscem do poznawania podwodnego świata, natomiast uprawianiu sportów wodnych sprzyjają świetne warunki pogodowe i doskonale zaopatrzona baza rekreacyjno-sportowa. Miejsc noclegowych i najlepszych tawern najlepiej szukać w takich kurortach jak: San Patricio Melaque, Barra de Navidad i Las Hadas.

Zihuatenejo – przepiękny kurort rozłożony nad zatoką, na której wodach nigdy nie brakuje kolorowych żagli desek windsurfingowych, katamaranów i jachtów zmagających się z silnymi wiatrami i wysokimi falami. Na drobnym, jasnym piasku okolonym palmami zawsze można znaleźć miejsce i wygrzewać się godzinami w promieniach słonecznych, by później podążyć do nadmorskiej tawerny serwującej wyszukane owoce morza. Najlepsze hotele ulokowane są przy samym wybrzeżu oraz na okolicznych wzgórzach, z których można obserwować ruchliwy port, statki wyruszające na ocean oraz opalonych turystów spacerujących główną promenadą Paseo del Pescador. W kurorcie znajduje się kilka plaż, z których każda ma swoje zalety. Rodziny z małymi dziećmi rozkładają się w piknikowej atmosferze na Playa La Madera, głośna i rozśpiewana wieczorami spacerowa promenada sąsiaduje z Playa Principal, z kolei najprzyjemniejsze warunki do kąpieli panują na Playa Las Gatas chronionej przylądkiem El Faro. Między plażami kursują taksówki wodne, więc w każdej chwili można zmienić otoczenie i popływać w innym miejscu.

Ixtapa – turystyczny raj z luksusowymi kompleksami hotelowymi, położony przy wodach płytkiej zatoki sprzyjającej kąpielom i uprawianiu sportów wodnych. Plaże w tej części meksykańskiego wybrzeża są cudowne, rewelacyjnie zagospodarowane i sąsiadują z hotelami o najwyższym standardzie. W pobliżu wybrzeża rozlokowały się także pozostałe udogodnienia w postaci sklepów, wyszukanych restauracji, kortów tenisowych i pól golfowych. Chociaż w kurorcie nie ma zabytków, emocje budzi wizyta w przepięknej marinie, gdzie na wodzie kołyszą się luksusowe jachty i najdroższe łodzie motorowe, a tawerny w swoim menu mają najczęściej unikalne owoce morza. Zagajniki palmowe towarzyszą najpiękniejszym plażom: gwarnej Playa Palmar, umiłowanej przez surferów Playa Escolleras i spokojnej Playa Quieta. W wolnym czasie najlepiej skorzystać z wodnej taksówki i popłynąć na wyspę Ixtapa, której wody skrywają wspaniałe rafy koralowe, a złocisty piasek na plażach wydaje się drobniejszy niż talk.

Puerto Escondido – kurort ze swobodną atmosferą, do którego bardzo chętnie zaglądają surferzy wabieni nie tylko świetnymi warunkami do pływania na desce, ale również całą otoczką turystyczną. Działają tam świetne hotele, restauracje serwujące kuchnię z różnych stron świata, gustownie urządzone kawiarnie oraz najlepsze dyskoteki w tej części wybrzeża. Escondido znane jest także z bogatego zaplecza SPA oraz miejskich fiest, koncertów, wydarzeń kulturalnych, a także międzynarodowych zawodów wędkarskich. Puerto Escondido, którego nazwa „Ukryty Port” pochodzi od pięknej Indianki ukrywającej się w porcie przed bratem słynnego korsarza Francisa Drake’a. Romantyczną historię można przywołać w myślach podczas spaceru brukowanymi uliczkami, na których nigdy nie brakuje rozmarzonych turystów. Okoliczną atrakcją są odkryte na wschód od miasta piramidy plemienia Misteków oraz tereny lęgowe żółwi morskich. Oprócz rewelacyjnej bazy noclegowej turystów przyciągają plaże malowniczo położone w niewielkich zatoczkach. Najlepszą plażą do uprawiania surfingu jest Playa Zicatela – stosunkowo długi pas wybrzeża z drobnym piaskiem, delikatnie opadający do wody głównie ku uciesze małych dzieci. Ustronniejsza jest Playa Marineros oraz Playa Carrizalillo, na które kursują taksówki wodne i hotelowe terenówki. Przy plażach znajdują się smażalnie ryb, wypożyczalnie sprzętów wodnych, leżaków, hamaków i parasoli słonecznych oraz piętrowe restauracje ocienione palmami. Niemalże w każdym miejscu można wypić drinka z palmą, najlepiej o zachodzie słońca, kiedy widok na spokojne wody Pacyfiku jest wyjątkowo ujmujący.

Puerto Angel – niewielka miejscowość wypoczynkowa z piękną plażą ulokowaną w malowniczej zatoczce wykorzystywanej przez miejscowych rybaków jako port. W kurorcie ostoję znajdą głównie turyści poszukujący ciszy i spokoju, gdyż nie ma tam głośnych dyskotek, a tradycyjna baza hotelowa zapewnia wypoczynek w otoczeniu pięknej przyrody. Zatoka doskonale nadaje się do nurkowania z maską, natomiast najlepiej wypoczywa się na Playa Panteon z drobnym piaskiem sąsiadującym z palmami. W okolicy znajdują się także: Playa Zipolite słynąca z fal surfingowych, ustronna Playa San Agustinillo z małymi tawernami i Playa la Boquilla położona w skalistej zatoczce.

Bahias de Huatulco – na długości kilkudziesięciu kilometrów wybrzeża Sierra Madre del Sur znajdują się przepiękne zatoki, przy których rozłożyło się kilka luksusowych hoteli. Niewielkie ośrodki wypoczynkowe tworzą w sumie osady: Santa Cruz, Crucecita i Bahia de Tangolunda. Turyści zaglądający w ten przepiękny zakątek liczą przede wszystkim na dziką przyrodę, piękne plaże z drobnym piaskiem położone w malowniczych zatokach i doskonałe tereny do nurkowania. Zaplecze turystyczne nie jest w tym miejscu imponujące pod względem wielkości, ale zaskakuje wysokim poziomem i niezbędnymi wygodami. Wygrzewanie na niemal bezludnych plażach to zaledwie część atrakcji. Lokalne agencje turystyczne organizują rzeczne spływy, dalekomorskie wyprawy na ryby oraz pełne przygód rajdy po dżungli samochodami terenowymi. Góry będące tłem dla wybrzeża oferują również piękne szlaki spacerowe oraz kilka wodospadów, do których dotarcie może okazać się niemałym, ale pełnym we wrażenia wyzwaniem. Okoliczną atrakcją jest park eko-archeologiczny, w którym można godzinami spacerować po ścieżkach edukacyjnych i podglądać dzikie zwierzęta.

Meksykańskie potrawy charakteryzuje pewna skrajność, co z pewnością zauważą turyści zwiedzający ten zaskakujący kraj. Z jednej strony są to proste dania niewyróżniające się niczym specjalnym. Z drugiej jednak strony można trafić na skomplikowane zestawienia, które z pewnością zwrócą uwagę kulinarnych podróżników. Na pewno będzie ostro, co nie powinno zaskoczyć miłośników meksykańskiego kina, którzy na niejednym filmie widzieli twardych Meksykanów krzywiących się po spożyciu jakiegoś dania. Typowo meksykańskie potrawy są bardzo pikantne i aromatyczne, a niekwestionowaną królową przypraw jest chili. Przy spożywaniu papryki warto przemyśleć stare, indiańskie wierzenia, według których jedzenie dużych jej ilości wzmaga potencję seksualną, dając przy tym możliwość rzucania czarów na inne osoby. Bogactwo odmian tej rośliny z pewnością zaskoczy wielu globtroterów. Poblano, ancho, cascabel, jalapeno, guajillo czy habanero to zaledwie czubek „góry lodowej”, który objawia się w trakcie pokonywania kulinarnych bezdroży.

Na meksykańską kuchnię wpływ miały różne kultury pozostawiające po sobie podstawowe składniki takie jak: fasola, kukurydza, indyk, ryby i dziczyzna, obok których na stołach bardzo często można spotkać pomidory, awokado, różne gatunki kaktusów oraz tropikalne owoce. Upodobania kulinarne mieli także konkwistadorzy, którzy z Hiszpanii sprowadzili wieprzowinę, kurczaki, wołowinę, ser, pszenicę, oliwę, czosnek i cebulę, a z wypraw do Chin przywieźli ryż i przyprawy. Z kolei ciasta i desery to zasługa Francuzów, również goszczących w Meksyku przez pewien czas.

Z podstawowych rzeczy należy zapamiętać, że śniadania el desayuno składają się najczęściej z kawy, słodkiej bułki lub jajek, tortilli, fasoli czy chleba, wzbogaconych o zestaw owoców. Obiad la comida lub el almuerzo spożywany między 14 a 16 występuje przeważnie w wersji pierwszego dania i może to być przykładowo zupa (caldo) oraz ryż – sopa de arroz, po którym podawane jest danie główne w postaci jakiegoś mięsa lub ryby w sosie z nieodłączną fasolą. Kolacja la cena spożywana w godzinach 20-22 składa się z czegoś lekkiego, np.: kanapki z dżemem czy tacos – jednego z najpopularniejszych dań składającego się z tortilli wykonanej z mąki kukurydzianej, najczęściej z dodatkiem mięsa wołowego, cebuli, przypraw i pomidorów. W niektórych restauracjach tacos podaje się jako przystawkę. Turyści podróżujący po kraju bardzo często zaopatrują się w drobnych punktach sprzedających tacos, zwanych taquerias. Warto pamiętać, że w wielu miejscach tortillas, a nawet chleb, zastępują sztućce – ciasto rozrywane jest na kawałki, na które nabiera się poszczególne składniki dania.

Dla turystów z Europy znakiem rozpoznawalnym meksykańskiej kuchni jest tortilla, która może występować pod różnymi postaciami. Tradycyjne tortille wypieka się z mąki kukurydzianej, a ich wszystkich nazw nie jest w stanie wymienić nawet rodowity Meksykanin. Quesadillas to tortilla z serem lub innym nadzieniem smażona na ruszcie, w Tacos mogą znaleźć się różne rodzaje farszu podawane z posiekaną cebulką, kolendrą i ananasem, do Tostadas dodaje się podsmażoną fasolę, sałatę, kurczaka, pomidory, chili, cebulę, awokado i śmietanę lub ser, Enchilades zawiera serowy, mięsny lub rybny farsz podawany z kurczakiem, pikantnym sosem, śmietaną i serem, z kolei Spoa de tortilla to zupa z dodatkiem smażonych pasków tortilli, z pomidorami, chili i awokado. Innym rodzajem popularnych placków jest masa – ciasto z drobno mielonej kukurydzy, służące do wyrobu zbitych, prostokątnych placków z nadzieniem, zawijanych w łuski kukurydzianych kolb lub liście bananowca. Zarówno tortille jak i masa uwielbiane są przez turystów pod postacią zakąsek botana lub antojito.

Przypominające hiszpańskie tapas, meksykańskie antojitos to smakowite przekąski, które można dostać wszędzie. Mogą to być przykładowo sprzedawane przez ulicznych handlarzy kolby kukurydzy lub też chipsy kukurydziane z sosem guacamole. Turystycznemu węchowi nie powinny także ujść smakowite tortas – nadziewane bułeczki. Antojito podaje się najczęściej składane – taco lub zwijane – enchilada. Rozpoznawalnym daniem jest chociażby tortille enchilada – zawijany placek maczany w sosie chili. W menu bardzo często pojawia się burrito, czyli pszeniczna tortilla zawinięta wokół farszu.

Na równi z tortillą stawia się również chili zwane „pieprzem meksykańskim”, które ma wiele odmian i jest niezwykle aromatyczne. Przyprawa trafia na stoły posiekana, zmiksowana, surowa, gotowana lub w połączeniu z cebulą, czosnkiem czy kolendrą. Najpopularniejsze jest chile serrano, na surowo jada się chile de arbol, łagodny i słodkawy smak ma chile ancho, a chile habanero uważane jest za najostrzejszą paprykę świata. Ostry smak łagodzi najlepiej łyk zimnego piwa lub kęs suchego chleba. A dobrych piw w Meksyku nie brakuje. Warto sięgnąć przykładowo po Pacifico, Montejo czy Leon Negro, chociaż w upały pragnienie gasi także orzeźwiający napój horchata przyrządzany z wody ryżowej, cukru i cynamonu. Z kolei po sytym obiedzie najlepiej uraczyć się butelką słabego, ale wybornego wina pulque wyrabianego z agawy. W upalny dzień nie zaszkodzi sięgnąć po szklaneczkę aquas frescas, czyli wody smakowej wyrabianej z limonki, melona, hibiskusa czy tamarynda. Jest jeszcze jedna alkoholowa powinność, którą powinien spełnić każdy turysta przemierzający meksykańskie pustkowia. Ten charakterystyczny trunek piją tam wszyscy i nawet w wielu europejskich krajach nikt nie przechodzi obok niego obojętnie. Tequila! Narodowe dobro Meksyku pędzi się z błękitnej agawy, przy czym po szklaneczkę najprawdziwszego shota najlepiej sięgnąć w ojczyźnie alkoholu, czyli mieście Tequila w stanie Jalisco. Dopełnieniem rytuału picia tequili jest skonsumowanie robaka, który zalega na dnie najlepszych gatunków tego alkoholu i prowokuje do kulinarnej konfrontacji. Jeżeli ktoś nie przepada za alkoholem, z pewnością doceni wspaniałe kawy: cafe de olla – parzoną z cynamonem, cafe americana – serwowaną w kawiarniach stylizowanych na amerykańskie czy piloncillo – aromatyczny napar z brązowym cukrem.

Meksyk ma także swój niepowtarzalny, kulinarny urok, który najlepiej poznać wybierając się na targowisko. Oprócz szerokiej gamy egzotycznych owoców można trafić tam na rarytasy w postaci smażonych robaków toczących korzenie agawy – gusanos, świerszczy sprowadzanych ze stanu Oaxaca, grzybów pasożytujących na kukurydzy – huitlacoche lub mrówczych jajeczek escamole.

Przykładowo ciekawe potrawy można znaleźć w Oaxaca. Tamtejszy ser przypominający mozarellę dodawany jest do grillowanych i smażonych tortilli zwanych quesadillas, w których nabiera rozciągającej się konsystencji. W regionie jada się także tamales składające się z ciasta wytworzonego z mąki kukurydzianej i owiniętego liściem kolby kukurydzy lub bananowca.

Chociaż Meksyk kojarzy się przeważnie z tequilą, tortillą, burrito i sombrero, dla turystów z Europy może okazać się fascynującym krajem z kilku względów. Różnorodność kultury i obyczajów odzwierciedla odmienność etniczna mieszkańców kraju, którzy bardzo często prowadzą prekolumbijski styl życia. Można tam spotkać tradycyjnych Indian Nahua, Otomi i Mazahua, a także Murzynów, Azjatów i potomków związków zapoczątkowanych przez białych mężczyzn z Indiankami. W poszczególnych regionach żyją także Indianie Tarahumara, Seri, Cora, Taraskowie, Totonakowie i wiele innych. Tak czy inaczej wszystkie te grupy i mieszanki ras nastawione są na wspólnotę i kultywują specyficzny sposób życia oparty na rodzinie, przyjaciołach, spotkaniach towarzyskich, hucznie obchodzonych świętach i przyjaznym nastawieniu do turystów.

Przez wiele stuleci w Meksyku dominowała kultura oparta na machismo, czyli męskości i chociaż na prowincji można dostrzec wyższość mężczyzn nad kobietami, w większych miastach taki podział zanika. Charakterystyczni są natomiast charros – kowboje, których charyzma wywodzi się jeszcze z czasów kolonialnych i związana jest z historią Meksyku. Obecnie charros uchodzą za romantyków, wielbicieli kobiet i pasjonatów rodeo bezgranicznie oddanych swojemu hobby. Charreria, czyli impreza w stylu rodeo jest niemalże sportem narodowym przyciągającym swoją oprawą także turystów. Na popularnych zawodach można obserwować między innymi ujeżdżanie dzikich koni, walki byków i konkurencje z wykorzystaniem lassa.

Wizerunek Meksykanów związany jest także z religią. Większość jest katolikami czczącymi przede wszystkim Matkę Boską z Guadalupe. Wizerunki patronki kraju widoczne są wszędzie, a do bazyliki w Meksyku pielgrzymują co roku miliony wiernych.

Meksykanie uwielbiają zabawę, dlatego hucznie obchodzą wiele świąt i często udzielają się w lokalnych fiestach. Dużą popularnością cieszą się przykładowo obchody dnia patrona jakiegoś miasta, kiedy obok mszy i procesji nierozerwalnym elementem są huczne zabawy, tańce do białego rana i fajerwerki. W kalendarzu meksykańskim można znaleźć aż kilka tysięcy fiest będących ważną częścią życia społecznego. Głównie widać tam wpływy hiszpańskie, chociaż duża część rytuałów pochodzi z czasów prekolumbijskich oraz związana jest z obrządkami plemion indiańskich. Dla turystów z Europy ciekawym obrządkiem może być przykładowo Święto Zmarłych, kiedy Meksykanie idą na cmentarze i na grobach stawiają ulubione dania nieżyjących krewnych i urządzają swoiste pikniki. Do najbardziej rozpoznawalnych meksykańskich świąt należy Wielki Tydzień, Wniebowstąpienie Najświętszej Marii Panny, święto Marii Panny w Guadalupe oraz Festiwal Cervantino. Podobnie jest z muzyką, którą słychać dosłownie wszędzie. Muzyka jest różnorodna, ale niezwykle charakterystyczna. W wielu miejscach można wsłuchać się w rytmy salsy czy też wyruszyć w muzyczną podróż z corridos wygrywaną na gitarach, kontrabasach i bębnach przez grupę grajków znaną jako mariachi.

Spędzając urlop w Meksyku można zauważyć, że jedną z cnót narodowych jest cierpliwość. Wszyscy podchodzą bardzo luźno do punktualności, korków w miastach i codziennego funkcjonowania, żyjąc w myśl idei manana – „jutro”.

Ważną dziedziną życia związaną z tradycjami sięgającymi czasów jeszcze sprzed przybycia Hiszpanów jest rękodzielnictwo. Techniki wytwarzania misternych dzieł sztuki przekazywane są z pokolenia na pokolenie i kuszą swoim pięknem turystów poszukujących cennych pamiątek. W poszczególnych regionach można znaleźć różne rękodzieła sztuki ludowej tworzone najczęściej przez lokalne plemiona. W meksykańską kulturę wpisały się także murale, czyli monumentalne malowidła zdobiące ściany gmachów publicznych i nie tylko, w każdym zakątku kraju. Arcydzieła malarskie związane są najczęściej z historią Meksyku naznaczoną rewolucją z 1919 r. i bywają nacechowane religijnie.

W większości kurortów turystycznych obowiązuje luźna atmosfera i nikt nie zwraca uwagi na ubiór, niemniej mieszkańcy miast nieufnie podchodzą do przesadnie roznegliżowanych turystów, szczególnie w czasie trwania świąt. W przypadkowych rozmowach lepiej nie wypowiadać się z dezaprobatą o kogoś rodzinie. Mężczyźni przy powitaniu ściskają sobie dłonie lub jeśli znają się bardzo dobrze, przyjaźnie klepią się po plecach. Warto pamiętać, że zwyczaje meksykańskie nie pozwalają zaprzeczać gościom ani na ich pytania odpowiadać negatywnie, a więc nie należy się dziwić, kiedy w trakcie rozmowy ktoś cały czas „przytakuje”. W dobrym tonie leży prawienie komplementów, a rozmawianie z nieznajomymi uważane jest za naturalne.

W restauracjach daje się zwykle napiwki sięgające 10-15% rachunku, jeżeli chce się zostawić po sobie dobre wrażenie. W barach, restauracjach i kawiarniach napiwki nie są wliczane w rachunek.

Podróżując po regionie Sierra Madre del Sur można trafić do mniejszych miejscowości, w których kultywowane są różne zwyczaje. Jednym z nich są uroczystości ludowe czczone tańcami, kiedy mieszkańcy miast w wyszukanych kostiumach i niezwykłych maskach odgrywają rozmaite spektakle. Drewniane maski mają różne kolory, czasem przyjmują postać dwóch twarzy, przedstawiają najczęściej Hiszpanów lub Maurów i są przeważnie pięknymi wyrobami o artystycznym znaczeniu.

Niezwykle długie wybrzeże Sierra Madre del Sur idealnie nadaje się dla miłośników sportów wodnych. W każdej jego części można znaleźć bezludne plaże, z których wyrusza się na błękit oceanu i mierzy z wysokimi falami oraz silnym wiatrem. Sprzęt można wypożyczyć w każdym liczącym się kurorcie, wystarczy rozglądać się za ludźmi z kolorowymi deskami surfingowymi. Nurkować z maską i fajką można praktycznie wszędzie, ale w niektórych miejscach należy pamiętać o silnych prądach oceanicznych. Ciekawym miejscem zarówno dla początkujących, jak i doświadczonych nurków są wody obmywające wyspę Ixtapa. Centrum sportów wodnych jest Manzanillo i tam najlepiej szukać informacji o najlepszych miejscach do żeglowania, surfowania i nurkowania. Kluby jachtowe organizują także dalekie wyprawy na marliny i żaglice, które praktycznie można łowić przez cały rok, podobnie jak na zorganizowanych wycieczkach podglądać egzotyczne ptactwo. W rejs ornitologiczny warto przykładowo wybrać się na wyspy Los Morros de Los Pericos.

Wiele rozrywek i dyscyplin sportowych oferują hotele w każdym z kurortów. Bez problemu można pograć w golfa, tenisa czy rozmaite sporty zespołowe. W Meksyku popularna jest jazda konna, więc tam gdzie są turyści znajdują się także stadniny i rancza wypożyczające oswojone wierzchowce. Innym rodzajem aktywnej turystyki jest podróżowanie po regionie i odwiedzanie interesujących miejsc, szczególnie na wycieczkach fakultatywnych. Wystarczy wybrać się do dżungli w poszukiwaniu prastarych piramid, by przeżyć niezwykłe przygody i przy okazji zrzucić zbędne kilogramy.

Zapopan – podmiejska dzielnica Guadalajary, w której wznosi się barokowy kościół franciszkański skrywający w swoich wnętrzach figurkę Matki Boskiej. Niewielka statuetka wykonana jest z kukurydzianego ciasta i wiąże się z licznymi przypowieściami likwidującymi zarazy i chroniącymi Hiszpanów w bitwach. Co roku w październiku, poczynając od 1690 r., na ulice wylegają tysiące wiernych towarzyszących Matce Boskiej w procesjach. Dla turystów może to okazać się widowiskowym wydarzeniem, gdyż obrzędom towarzyszą liczne imprezy folklorystyczne, muzyka, tańce i barwne korowody.

Laguna de Chapala – największe naturalne jezioro Meksyku rozciągające się na długości blisko 100 km, którego toń dodatkowo ozdabiają trzy wyspy. Malowniczy zbiornik położony wśród wzniesień oferuje turystom możliwość uprawiania sportów wodnych oraz połowy słodkowodnych ryb.

Tequila – gratka dla miłośników mocnych trunków, gdyż właśnie Tequila jest kolebką słynnego „palącego soku z agawy”. Dla zainteresowanych miejscowe gorzelnie przygotowały „rozbujane” wycieczki tematyczne. Miasto spowija błękitna mgiełka stworzona przez  niezliczone agawy, wśród których wznoszą się najlepsze gorzelnie Sauza i Jose Cuervo.

Morelia – stolicę stanu Michoacan pierwotnie zwaną Valladolid wznieśli w 1541 r. Hiszpanie. Dopiero później zmieniono jej nazwę na cześć meksykańskiego bohatera narodowego Jose Marii Morelosa. W mieście z różowego kamienia wybudowano wspaniałą katedrę oraz wiele interesujących obiektów, które można znaleźć prawie na każdej ulicy. Warto rzucić okiem na Palacio Gobierno, w którego wnętrzach znajdują się freski przedstawiające dzieje regionu oraz zabytkowy akwedukt doprowadzający wodę do fontann w mieście. Podczas spaceru mija się liczne świątynie oraz interesujące muzea.

Okolice Patzcuaro – chociaż w samym miasteczku Patzcuaro znajduje się kilka zabytków, warto wyruszyć w malowniczą trasę wokół okolicznego jeziora, gdzie rozłożyły się sympatyczne wioski doskonale oddające uroki prowincji. Z El Estrobo można spojrzeć na wspaniałą panoramę miasta Patzcuaro, w Tzintzuntzan znajduje się kilka ceremonialnych budowli,  Santa Clara del Cobre słynie z regionalnego Museo del Cobre i targów miedzi, natomiast w Tupataro wznosi się zabytkowa świątynia Templo del Senor Santiago Tupataro ozdobiona malowidłami i rzeźbami indiańskich artystów. Podróżując po wioskach warto rozglądać się za sklepami, bazarami i warsztatami, które oferują jedyne w swoim rodzaju pamiątki z regionu. Każda z wiosek specjalizuje się w innych wyrobach.

Uruapan – ciekawe, kolonialne miasto otoczone bujną roślinnością. Spacerując po okolicy można wyczuć ducha Tarasków – plemion indiańskich zamieszkujących te tereny od wieków. Pierwszą kaplicę dającą początek miastu wzniósł w tym miejscu ojciec Juan de San Miguel krzewiący chrześcijaństwo wśród tubylców. Na pewno warto zwiedzić regionalne muzeum rzemiosła La Huatapera oraz magiczny Park Narodowy Eduardo Ruiz. W ogrodzie leżącym na obrzeżach miasta można poczuć się jak w prawdziwych tropikach, spacerując po specjalnie przygotowanej trasie biegnącej wzdłuż rzeki Rio Capatizio. W baśniowej aurze spowijającej park bardzo często można ujrzeć tęczę i egzotyczne ptactwo.

Monte Alban – prastara osada wybudowana przez Zapoteków była ważnym ośrodkiem w regionie Sierra Madre del Sur jeszcze kilkanaście stuleci przed pojawieniem się Hiszpanów. Chociaż w osadzie na stałe zadomowiła się zapotecka elita armii, kapłani, urzędnicy, artyści i rzemieślnicy, ostateczny wygląd miastu nadały inne współczesne im cywilizacje. Należały do nich przykładowo ludy Misteków, które pozostawiły po sobie między innymi intrygujące cmentarzyska. Kilka z tych miejsc owianych mrokiem udostępniono zwiedzającym. Majestatyczne wzgórze z licznymi ruinami wyrasta wśród dolin pomiędzy pobliskimi wzniesieniami, stanowiącymi jednocześnie wyjątkowe i ujmujące tło. Całe Monte Alban skupia się wokół Wielkiego Placu, na którego krańcach znajdują się platformy z kamiennymi schodami i balustradami. Spacerując po mieście można sobie wyobrazić dawne plemiona grające w piłkę na rozległym boisku, modlące się przy ołtarzach i budujące wysokie piramidy. Niektóre budynki służyły do rytualnych obrzędów, a jeszcze inne do obserwacji nieba. Szczególnym zainteresowaniem turystów cieszą się liczne płaskorzeźby symbolizujące niezrozumiałe wydarzenia i postacie związane z wierzeniami Zapoteków. Zadumani podróżnicy zatrzymują się najczęściej przy Galeria de los Danzantes, która jest najstarszą budowlą na terenie Monte Alban. W grobowcach i pozostałych budynkach niewiadomego przeznaczenia archeolodzy odkryli liczne skarby w postaci masek, naszyjników, napierśników i innych ozdób, które obecnie można podziwiać w Museo Nacional de Antropologia w Mexico City.

Palenque – u stóp stromych i gęsto zalesionych zboczy górskiego masywu rozkłada się wspaniały park archeologiczny z piramidami lśniącymi w promieniach słonecznych, świątyniami, w których odbywały się tajemnicze obrzędy i budynkami niewyjaśnionego przeznaczenia. Miejsce wydaje się magiczne szczególnie o poranku, kiedy tropikalne lasy spowite są gęstą mgłą, z której wyłaniają się zabytki cywilizacji Majów. Wnętrza budynków skrywają tajemnicze wizerunki królów, bóstw i nieznanych stworzeń znanych tylko tubylcom. Najbardziej mistycznym budynkiem jest Świątynia Inskrypcji, w której można podziwiać kilkaset płaskorzeźb przedstawiających między innymi drzewo genealogiczne jednego z władców. Ujmujący majestat rządzących dostrzegalny jest w wielu grobowcach, świątyniach i tzw. Grupie Krzyża – zespole budowli otoczonych rozległym placem. W doskonałym stanie zachowała się Świątynia Słońca, gdzie na wojowniczych tarczach widnieje twarz boga-jaguara; El Palacio, będący rezydencją królów i miejscem ceremonii oraz tzw. Grupa Nietoperza, czyli domy majowskich dygnitarzy. Takich budowli jest mnóstwo, więc warto na zwiedzanie poświęcić odpowiednio dużo czasu, gdyż ruiny Palenque uchodzą za miejsce, którego pod żadnym względem nie powinno się ominąć.

Yaxchilan – doskonałe miejsce na zorganizowanie jednodniowego wypadu, podczas którego można zetknąć się z dawną cywilizacją Majów. Sama lokalizacja ruin miast Yaxchilan i Bonampak w niedostępnej dżungli jest niemałą pokusą. W unikalnych ruinach można odnaleźć freski wykonane przez prastare plemiona. Labirynty trudnodostępnych komnat skrywają detale architektoniczne, mistrzowsko dopracowane posągi i rzeźby opowiadające historie Majów. Najlepiej wspiąć się do potężnego gmachu Gran Acropolis, spod którego roztacza się ujmująca panorama okolicy. Z kolei w drugim mieście, Bonampak, znajduje się między innymi wspaniała Świątynia Malowideł – Templo de las Pinturas, której obrazy datowane na VIII wiek ukazują sceny batalistyczne i losy rodziny królewskiej.

San Cristobal de las Casas – wjeżdżając do miasta można od razu zauważyć białe mury, czerwone dachy, brukowane uliczki i wąskie zaułki charakteryzujące kolonialną zabudowę. Unikalny klimat miejscowości podkreśla wspaniała okolica ujmująca bujną zielenią i górzystym charakterem. Miasto założone przez Hiszpanów w 1528 r. nosi nazwę pochodzącą od nazwiska biskupa regionu Chiapas, który walczył o polepszenie losu Indian. Duchowym centrum miasta jest tradycyjny plac „zocalo” otoczony sklepikami, restauracjami i kamieniczkami mieszczącymi siedziby instytucji publicznych. Najważniejszymi zabytkami, obok których nie powinno się przejść obojętnie są: XVI-wieczna katedra będąca doskonałym tłem do fotografii, Palacio del Municipio i dwa pozostałe kościoły. Prowincjonalnym kolorytem odznacza się miejscowe targowisko El Mercado, na które warto zajrzeć, gdy już zwiedzi się większość zabytków miasta i lokalne muzea (Museo del Ambar opowiadające o wydobyciu bursztynu i Museo de los Altos de Chiapas poświęcone kulturze i dziejom regionu). Turyści zaglądający do San Cristobal de las Casas często zwiedzają okoliczne wioski słynące z misternych wyrobów rękodzielniczych – Tenejapa, Amatenango del Valle czy Aguacatenango.

Oaxaca – spacer po starówce kolonialnego miasta zabiera turystów kilka wieków wstecz, kiedy po brukowanych ulicach spacerowali słynni konkwistadorzy. Pierwszymi osadnikami w okolicy, około 1200 r. p.n.e. byli Olmekowie, których z kolei wyparły plemiona Zapoteków. Rozwój handlu między lokalną ludnością najlepiej funkcjonującą w czasie rozkwitu kultury Teotihuacanu, przerwały podboje Hiszpanów dążących do sprawowania władzy nad Meksykiem. W wakacyjnym słońcu dumnie połyskują barokowe kościoły, a grube i szerokie fasady pięknych domów zachęcają do fotografowania. Podczas gdy na kutych ławkach pięknego placu La Alameda plotkują starsze panie i odpoczywają leniwi turyści, inni wędrowcy zaopatrzeni w aparaty fotograficzne i plany miasta wybierają się na zwiedzanie muzeów i kościołów. Do najpiękniejszych świątyń należy Basilica de la Soledad wzniesiona w XVII w. Z figurką Matki Boskiej znajdującej się wewnątrz wiąże się legenda, według której do miasta przyniósł ją bezpański osioł. Do dzisiaj można oglądać skałę, na której usiadło zwierzę i nie chciało iść dalej, a wierni widzący w tym znak od Boga wybudowali bazylikę. Jeżeli komuś nie jest po drodze zwiedzanie wszystkich kościołów w mieście, może udać się na ciekawe targowiska Abastos i Benito Juarez, zdobyć wzgórze Cerro del Fortin z pięknymi widokami po zachodniej stronie miasta lub wybrać się do olbrzymiego teatru Macedonio de Alcala. Wędrówkę najlepiej zakończyć w dzielnicy Jalatlaco, w której przed laty pracowali garbarze i rzemieślnicy zajmujący się wytwarzaniem toreb. Obecnie ciekawe towary wystawiają tam sprzedawcy pamiątek, a restauratorzy zachęcają z ulicy do odwiedzania przytulnych knajpek z jedzeniem.

Colima – doskonałe miejsce na odpoczynek od spalonego słońcem wybrzeża. Miasto założone przez Hiszpanów w 1527 r. oferuje turystom interesujące muzea, galerie oraz liczne imprezy w postaci koncertów i festynów. Wypielęgnowane parki dają cień w upalne dni, chociaż samo położenie miasta 550 m n.p.m. sprawia, że bywa tam chłodno, co sprzyja jednak zwiedzaniu. Interesujące są trzy główne place, przy których dominują restauracje i takie budynki jak katedra Santa Iglesia, Museo Universitario de Culturas Populares (głównie sztuka ludowa) i Museo de Historia de Colima (zabytki prehiszpańskie). Turyści poszukujący meksykańskiego folkloru i regionalnej kultury powinni zainteresować się bogatą ofertą prezentowaną przez Teatro Hidalgo oraz nowoczesnym kompleksem kulturalnym Casa de la Cultura. Do Colimy najlepiej przyjechać w trakcie trwania obchodów takich świąt jak: Feria de San Felipe de Jesus(luty), Feria de Todos Santos (październik/listopad) i Fiesta de la Virgen de Guadalupe (grudzień). W tym czasie można wziąć udział w paradach konnych, degustacji potraw, biesiadach, wystawach rękodzieła ludowego, koncertach i wielu innych wydarzeniach.

Tuxtla Gutierrez – miasto położone w bujnej dolinie jest doskonałym przystankiem na spędzenie chociażby kilku godzin i zjedzenie smacznego lunchu. Podczas krótkiego spaceru można zwiedzić park Madero z regionalnym muzeum prezentującym znaleziska archeologiczne pochodzące z epoki Majów i Olmeków. Na uwagę zasługuje także niewielki ogród botaniczny i dobrze zagospodarowany ogród zoologiczny Miguel Alvarez del Toro. Turyści zwiedzający miasto decydują się najczęściej na skorzystanie z oferty miejscowych biur podróży, które oferują wyprawę do przepięknego i zachwycająco dzikiego kanionu Sumidero z urwiskami kilkusetmetrowej wysokości oraz bogatym światem flory i fauny. W okolicy znajdują się również imponujące zapory wodne.

Park Narodowy Lagunas de Montebello – jeżeli ktoś zapuści się aż pod samą granicę Meksyku z Gwatemalą powinien zwiedzić wspaniały park stworzony przez malownicze jeziorka i laguny. Różnorodność krajobrazowa jest zniewalająca, a barwy jeziorek połyskujących szmaragdową, błękitną czy stalowo-szarą poświatą są jedynym w swoim rodzaju tematem fotograficznym. Wokół jezior wyznaczono interesujące szlaki spacerowe, natomiast w niektórych miejscach można wypożyczyć łodzie, kajaki i rowery wodne, by w taki sposób poznać zachwycającą okolicę.

Kiedy najlepiej wybrać się do Sierra Madre del Sur?
Sierra Madre del Sur jest kierunkiem całorocznym, niemniej termin podróży najlepiej zgrać z planami dotyczącymi samego pobytu. Typowy sezon turystyczny trwa od listopada do Wielkanocy i wtedy można się spodziewać największego obłożenia w hotelach. Letnie miesiące bywają najczęściej bardzo gorące, duszne i obfitujące w opady. Temperatury są znośne we wrześniu, październiku i maju, a ceny w tym okresie nieco niższe niż w sezonie. Średnie temperatury w Puerto Vallarta i Mazatlanie oscylują w granicach 35°C, chociaż należy pamiętać, że na wybrzeżu Oceanu Spokojnego przeważnie od czerwca do października trwa sezon huraganów. Nie jest to jednak regułą i sezonowe zagrożenia najlepiej sprawdzić przed planowaniem podróży. Przez większą część roku jest ciepło, więc turyści nastawieni głównie na zwiedzanie mogą się tam wybrać w dowolnym czasie. Sierra Madre del Sur jest ogromnym regionem, dlatego należy pamiętać, że inne warunki atmosferyczne panują w głębi lądu, w okolicy Guadalajary położonej na płaskowyżu, gdzie panuje klimat umiarkowany, a inne na południu w rejonie miasta Oaxaca z temperaturami spadającymi w nocy do zera stopni. Najlepsze warunki pogodowe panują na wybrzeżu w okolicy Acapulco, gdzie temperatura przez cały rok oscyluje w granicach 27-32°C.

Jeżeli ktoś ma okazję pojawić się w Meksyku we wrześniu, warto zajechać do Guadalajary, gdzie Meksykanie hucznie obchodzą  przez cały miesiąc rocznicę wyzwolenia spod hiszpańskiego panowania. Zespoły „mariachi” można wtedy spotkać dosłownie wszędzie, w mieście pojawiają się najsłynniejsi wykonawcy, a ilość towarzyszących imprez może zawrócić w głowie. Religijne obrzędy upamiętniające Matkę Boską z Zapopanu odbywają się w październiku i obfitują w niekończące się festiwale, spektakle, pokazy regionalnych tańców i targi. Podczas wakacji listopadowo-grudniowych mieszkańcy Sierra Madre del Sur obchodzą między innymi Dzień Rewolucji, święto Matki Boskiej z Guadalupy i wiele innych interesujących uroczystości. Przykładowo w Morelii odbywa się ciekawy Międzynarodowy Festiwal Gitarowy (kwiecień) i Festival Internacional de Cine de Morelia (październik). W całym regionie, a szczególnie w Oaxace wyjątkowo świętuje się Wielki Tydzień, więc i w tym czasie pojawiają się tam turyści. Pod względem kulturalnym ciekawa jest również Colima oferująca: Feria de San Felipe de Jesus(luty), Feria de Todos Santos (październik/listopad) i Fiesta de la Virgen de Guadalupe (grudzień). W tym czasie można wziąć udział w paradach konnych, degustacji potraw, biesiadach, wystawach rękodzieła ludowego, koncertach i wielu innych wydarzeniach.

Jaka waluta obowiązuje w Meksyku i jakie są orientacyjne ceny?
Walutą Meksyku jest peso meksykańskie (MXN), 1 MXN = 100 centavos. Ceny w Meksyku są porównywalne do polskich, chociaż różnią się w zależności od regionów turystycznych. Północ Meksyku uchodzi za nieco droższą od południa, natomiast w kurortach letnich ceny utrzymują się na stałym, wyższym poziomie.

Gdzie i jakie pamiątki kupić w Meksyku?
Bez wątpienia Meksyk jest skarbnicą wyszukanych pamiątek związanych najczęściej z indiańskim rękodziełem. Misterne wyroby najlepiej jest kupować bezpośrednio u twórców lub na targowiskach. Przed pójściem na targ warto wstąpić do jakiegoś sklepu z pamiątkami, by zorientować się cenach. Najlepiej rozglądać się za pamiątkami i przedmiotami codziennego użytku wyrabianymi przez lokalne plemiona indiańskie. W każdym regionie można znaleźć unikatowe skarby, których próżno szukać w wielkich centrach handlowych. W całym kraju można kupić ceramikę, repliki sztuki prekolumbijskiej, wyroby z drewna (między innymi misternie wykonane figurki i artykuły gospodarstwa domowego), wyplatane koszyki i indiańskie malowidła na korze. W wielu sklepach można nabyć wełniane ubrania najwyższej jakości, ręcznie tkane pasy czy spódniczki farbowane naturalnymi barwnikami. Sztuka ludowa bardzo często łączy w sobie elementy hiszpańskie i meksykańskie, tworząc niepowtarzalną mieszankę. Przykładem mogą być interesujące przedmioty z gliny zwane „talavera”, których sztuka wytwarzania pochodzi z Półwyspu Iberyjskiego. Niektóre sklepy specjalizują się w sprzedaży biżuterii, szczególnie srebrnej, wyrobów miedzianych (dzbany, tace, patelnie) czy wyrobów z onyksu. Ciekawą pamiątką lub pomysłem na prezent może być butelka tequili, gitara czy prawdziwe, meksykańskie sombrero.

Tradycyjne pamiątki, srebro i ceramikę można kupić w Paque Adua Azul w Guadalajara. Dobrym miejscem na zakupy w stolicy regionu jest także Galeria del Calzado, centrum handlowe Plaza del Sol, a także największy w Ameryce Łacińskiej targ Mercado Libertad. Z najznamienitszych wyrobów rękodzieła słyną dzielnice Tlaquepaque i Tonala. W okolicach Peatzuro produkuje się wspaniałe tekstylia, można nabyć wyroby z miedzi, laki i plecionki. Każda wioska do której zajeżdża się z krótką wizytą zajmuje się czymś innym. Wyroby rzemiosła artystycznego oferują sklepy Morelii i Oaxaca (czarną ceramikę, purpurowe tekstylia, farbowane wełny), natomiast okolice San Cristobal de las Casas są zagłębiem hafciarstwa, szycia skór i garncarstwa.

Jaki czas obowiązuje w Meksyku?
W Meksyku czas polski cofamy o 7 godzin.

Jak poruszać się po Meksyku?
Komunikacja autobusowa jest bardzo dobrze rozwinięta i powszechnie uważa się, że tam, gdzie jest droga można dojechać autobusem – najpopularniejszym środkiem transportu zwanym „camion”. Działa tam wiele przedsiębiorstw autobusowych i nie ma problemu z przemieszczaniem się. Liczne trasy łączą miasta w centrum kraju z granicami i wybrzeżami. Autobusy są stosunkowo tanie, mają I, II i luksusową klasę oraz kursują często. Meksyk nie może pochwalić się zbyt dobrze rozwiniętymi i utrzymanymi liniami kolejowymi, więc pokonując znaczne odległości lepiej korzystać z samolotów i autobusów.

Stan dróg jest zróżnicowany w zależności od regionu i dzieli się na płatne drogi w dobrym stanie – „cuota” oraz bezpłatne – „libre”, po których najgorzej jeździ się w porze deszczowej. Generalnie podróżowanie samochodem po Meksyku uchodzi za popularną formę zwiedzania i warto zastanowić się nad wypożyczeniem auta, by chociażby na własną rękę zwiedzić najbliższą okolicę. Z wynajęciem samochodu nie ma problemu, gdyż wypożyczalnie działają w większości dużych miast i w prawie każdym liczącym się ośrodku turystycznym. Wystarczy tylko karta kredytowa, wiek powyżej 25 lat i prawo jazdy (międzynarodowe prawo jazdy nie jest wymagane, ale taki dokument warto posiadać w razie kolizji drogowej). Na podstawie polskiego prawa jazdy meksykańskie władze mogą wystawić odpowiednie zaświadczenie równoważne z międzynarodowym prawem jazdy. Jeżeli ktoś nie chce zawracać sobie głowy wypożyczaniem samochodu, może wynająć taksówkę, której koszt pracy w ciągu dnia jest zbliżony do wynajmu auta.

Jakie plaże są w Sierra Madre del Sur?
Wybrzeże Sierra Madre del Sur ma blisko 2 tys. km, dlatego na takiej długości można znaleźć mnóstwo ciekawych miejsc, niemniej jednak turyści, którzy nie szukają bezludnych plaż bazują najczęściej na znanych kurortach. Oprócz takich kurortów ze światowej sławy plażami, jak Puerto Vallarta i Acapulco ciekawie prezentuje się wybrzeże Costa Alegre, gdzie wśród bujnych lasów tropikalnych zachowały się dziewicze plaże i ustronne zatoczki kąpielowe z białym i złocistym piaskiem. Piknikową atmosferę można spotkać na pięknej plaży Playa La Madera w Zihuatenejo, dobrze zagospodarowane plaże są atutem Ixtapy podobnie jak Puerto Escondido z plażami ulubionymi przez surferów. Spokojne, czasami bezludne plaże z drobnym piaskiem można znaleźć w Puerto Angel i kompleksie wypoczynkowym Bahias de Huatulco. Dogodnym miejscem wypoczynkowym jest San Blas ze spokojną, piaszczystą plażą Playa Borrego na południu miasteczka oraz jeszcze dalej na południe położonymi, piaszczystymi plażami sąsiadującymi z niezwykle bujną zielenią – Las Islitas, Matanchen, Los Limones i Miramar. Pod względem wypoczynku na piaszczystych plażach jednym z ciekawszych miejsc jest Manzanillo. Playa Audiencia z racji różnorodności najlepiej nadaje się do nurkowania z maską i fajką, najbliżej centrum zlokalizowana jest Playa San Pedrito z płytką wodą, dobre warunki do uprawiania sportów wodnych panują na Playa Las Brisas, z kolei Playa Miramar charakteryzuje się najbardziej ekstremalnymi warunkami pogodowymi dla miłośników podwyższonej adrenaliny.

Przy hotelach wyższej kategorii lub w wybranych kurortach plaża jest usypywana sztucznie lub znacznie różni się od typowych plaż miejskich, dlatego wybierając kurort i hotel warto upewnić się do jakiej plaży będziemy mieć dostęp.

Jakie są ograniczenia celne są w Meksyku?
Do Meksyku można wwieźć bez deklaracji 10 tys. USD w gotówce lub równowartość w innych walutach, przedmioty i sprzęt elektroniczny do użytku osobistego, do 20 paczek papierosów i 3 l dowolnych napojów alkoholowych oraz towary nie budzące podejrzeń władz w ilościach niehandlowych. Obowiązuje zakaz wwozu świeżych artykułów spożywczych, żywności, roślin i nasion. Surowy zakaz obejmuje wywożenie zwierząt oraz przedmiotów przedstawiających wartość archeologiczną.

Jakie dokumenty potrzebne są w razie konieczności skorzystania z służby zdrowia w Meksyku?
Chociaż w Meksyku nie ma obowiązku wykupienia ubezpieczenia osobowego warto wykupić polisę od kosztów leczenia w jakimś towarzystwie ubezpieczeniowym z przedstawicielstwem w USA lub Meksyku. Praktykuje się, że osoby, które są hospitalizowane na terenie kraju nie zawsze są wypuszczane ze szpitala przed uiszczeniem należności za leczenie. Najlepiej skorzystać z ubezpieczeń oferowanych w ramach poszczególnych pakietów wycieczkowych proponowanych przez większość dużych agencji podróży, ale przed wyborem należy dokładnie sprawdzić warunki polisy. W innym wypadku koszty leczenia pacjent pokrywa z własnej kieszeni. Warto także posiadać ważną kartę płatniczą, gdyż nawet posiadanie ubezpieczenia medycznego w firmach europejskich nie gwarantuje, że szpital podejmie leczenie pacjenta. Najlepszym rozwiązaniem jest posiadanie ubezpieczenia typu „płatne natychmiast w czasie leczenia za granicą”, niż polisy refundowanej po powrocie do kraju.

Ze względu na inną florę bakteryjną należy starannie wybierać restauracje lub jadać w hotelach, przestrzegać podstawowych zasad higieny niezbędnych w krajach tropikalnych oraz zwracać uwagę na warunki w jakich przygotowuje się i przechowuje jedzenie. Turyści powinni pić wyłącznie wodę butelkowaną, gdyż woda z kranu nie jest zdatna do picia.

Szczepienia ochronne nie są wymagane, niemniej szczególnie w krajach tropikalnych istnieją zagrożenia sanitarno-epidemiologicznych, dlatego przed wyjazdem warto sprawdzić czy szczepienia nie są zalecane sezonowo i profilaktycznie zaszczepić się przed wskazanymi chorobami. Poszczególne zalecenia sanitarne pozwalające uniknąć zachorowania na różne choroby dostępne są na stronie internetowej Państwowej Inspekcji Sanitarnej: www.pis.gov.pl

Dokumentem uprawniającym do wjazdu i wyjazdu z Meksyku jest paszport ważny przynajmniej 6 miesięcy. Od turystów nie jest wymagana wiza, natomiast obowiązuje karta turystyczna dostępna na pokładzie samolotu, w porcie wjazdowym lub w biurze podróży.

Szczegółowe i aktualne informacje można znaleźć na stronie MSZ: www.msz.gov.pl lub na stronie ambasady polskiej w Meksyku: www.meksyk.polemb.net

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Meksykańskich Stanach Zjednoczonych
Meksyk, Meksyk, Cracovia 40, Col. San Angel , 01000
Tel.: +52 55 54812050 wew.102 Faks: +52 55 56167314
meksyk.amb.sekretariat@msz.gov.pl
www.meksyk.polemb.net

Konsulat Honorowy Rzeczypospolitej Polskiej w Guadalajara
Meksyk, Guadalajara, Calle Aurelio Ortega No.764, Col. Seattle, C.P. 45150
Tel.: (00-52-33) 383-60-111 Faks: (00-52-33) 383-60-112
corporate@gva.com.mx